درباره سرطان

بیماری سرطان از سه عامل مهم مرگ ومیر در کشور ما محسوب میشود ومتخصصین معتقد هستند از میان 100 در صد افراد جامعه 18 تا 20 درصد انها به سرطان مبتلا خواهند شد واین امار بدلایل مختلفی در کشور ما رو به افزایش است 

متاسفانه هنوز در جامعه ما وبخصوص در روستاها وشهرهای کوچک این بیماری را پنهان میکنند وانرا مثل پدیده ای بسیارشوم و زشت قلمداد میکنند ومی ترسند عنوان کنند که بیمار یا مریضشان با بیماری سرطان روبرو است . این نوع نگاه باعث میشود که اطلاع رسانی صورت نگیرد وبیمار هم از تجربیات دیگران محروم بماند .وقتی بیماری قلبی وعروقی وسکته قلبی ومغزی مهم است وما از همه جا در باره ان پرس وجو میکنیم وانرا با پزشکان ودوستان  وفامیل واشنایان مطرح میکنیم ودنبال دوا ودرمان میگردیم چرا بیماری سرطان را در پستوهای خانه هایمان نگه میداریم وبرای شناخت وعلاج ان دنبال راه ان نمی گردیم؟  چرا با عدم مطرح شدن ان به پیشگیری از ان کمک نمی کنیم ؟  این نوع رفتار به هر دلیلی که تاکنون بوده باشد باید زین پس انرا مانند بسیاری از بیمارهای دیگر بدانیم که هم امکان بهبودی دارد وهم امکان مرگ

با وجود اینکه در جهان امکانات پزشکی بیشتراز گذشته  شده است وراهای درمان متنوع گردیده ودسترسی به دارو و پزشک ومتخصصین نسبت به گذشته وسالهای دور چندین برابر شده اما امار بعضی از امراض زیاد شده ودلیل ان در نوع زندگی ما ؛جامعه صنعتی ومدرن وکم تحرکی ونوع غذاهایی است که مصرف میکنیم  . این درست است که در گذشته با وجود اینکه غذای کمتری خورده میشد ورفاه کمتری وجود داشت ومردم بیشتر از حالا کار میکردند ؛ اما سالمتر وبا نشاط تر از حالا بودند

پس تفاوت در چیست ؟  تفاوت در این است که  در انزمان نهالودگی های صنعتی این حد بود ونه از الودگی های شیمایی حالا خبری بود ونه سموم افات نباتی به این گستردگی مصرف میشد ونه اینهمه مردم غذاهای سردخانه ای وکنسروی میخوردند . خود اوزیها در گذشته وحتی برگردید به 40 تا 50 سال پیش ببینید چه میخوردند ومردم چقدر فعالیت داشتند تا با مقایسه انزمان واین زمان در یابید که ما تحرکمان عملا به 20 تا 30 درصد انزمان رسیده غذاهایمان فراوان وپرچرب شده وفست فود جز غذاهای روزانه بسیاری از خانواده ها گردیده وبرای بزک کردن وارایش وهزار رنگ وبوی دیگر به انواع واقسام کرم ها واسپری ها ومواد شوینده های قوی واستفاده از انواع حشره کش ها وخوشبو کننده های شیمایی روی اورده ایم که از عوامل تاثیر گذار در بروز بسیاری از سرطانها هستند

حداقل دو دهه است که در میان همشهریان افرادی که بر اساس سرطان جان خود را از دست داده اند بیشتر شده است  واین اواخر بر تعداد  افرادی که به این بیماری مبتلا شده اند و جان خودرا از دست داده اند بیش از گذشته شده است.  بدین منظور وظیفه خود دانستم که جهت اطلاع همشهریان سلسله مطالبی پیرامون بیماری سرطان گرداوری نمایم تا اطلاع ما از ان بیشتر شود وبا شناخت بیشتری بدنبال راه پیشگیری ودرمان ان برای بیماران سرطانی باشیم . متاسفانه هنوز هم خیلی ها فکر میکنند سرطان به سراغ انها وامثال ما نخواهد امد (امیدواریم سراغ هیچ کس نرود ) ومال دیگریست . باید بدانیم ما هم ادمیم وبطور طبیعی در معرض بسیاری از بیماریها بدلایل مختلف غذایی زیستی ارثی وژنتیکی و.. قرار داریم پس بهتر است بدانیم ودانش خودرا در اختیار دیگران قرار دهیم

 

سرطان چیست؟

سلامت > آموزش- همشهری آنلاین:
سرطان اصطلاحی برای اطلاق به گروهی از بیماری‌ها است که در آن سلول‌های غیرطبیعی بدون کنترل تقسیم می‌شوند و می‌توانند به سایر بافت‌ها تهاجم کنند.

سلول‌های سرطانی همچنین می‌توانند از طریق خون و دستگاه لنفاوی به سایر نقاط بدن گسترش پیدا کنند.

سرطان یک بیماری منفرد نیست، بلکه بسیاری از بیماری‌ها را شامل می‌شود. بیش از 100 نوع متفاوت سرطان وجود دارد. رده‌های اصلی سرطان‌ها بر حسب نوع سلولی اینها هستند:

کارسینوم:
این نوع سرطان در پوست یا در بافت‌هایی آغاز می‌شود که سطوح اندام‌های داخلی را می‌پوشانند.

سارکوم:
سرطانی است که در استخوان، غضروف، چربی، عضله، عروق خونی، یا سایر بافت‌های همبند یا پشتیبان آغاز می‌شود.

لوسمی:
سرطانی که در بافت‌های خون‌ساز مانند مغز استخوان شروع می‌شود و باعث شمار زیادی از سلول‌های خونی غیرطبیعی تولید شوند و به خون وارد شوند.

لنفوم و میلوم:
سرطانی که در سلول‌های دستگاه ایمنی آغاز می‌شود.

سرطان‌های دستگاه عصبی مرکزی:
سرطان‌هایی که در بافت‌های مغز و طناب نخاعی آغاز می‌شود.

منشاء سرطان

همه سرطان‌ها در سلول‌ها، واحد پایه‌ای بدن آغاز می‌شوند.

بدن از انواع بسیاری از سلول‌ها ساخته شده است. این سلول‌‌ها به شیوه‌ای کنترل‌شده رشد می‌کنند و تقسیم می‌شوند تا سلول‌های بیشتری تولید کنند که برای سالم نگهداشتن بدن لازم است.

هنگامی که این سلول‌ها پیر یا آسیب‌دیده می‌شوند، می‌میرند و با سلول‌های جدید جایگزین می‌شوند.

اما گاهی این فرآیند منظم به هم می‌خورد. ماده ژنتیکی یا DNA سلول ممکن است آسیب ببیند یا تغییر کند و در آن جهش‌های رخ دهد که بر رشد و تقسیم طبیعی سلول اثر بگذارد.

هنگامی که این واقعه رخ می‌‌دهد، این سلول‌ها هنگامی که بایست بمیرند، نمی‌میرند، و سلول‌های جدیدی تشکیل می‌شوند که بدن به آنها نیازی ندارد. این سلول‌های اضافی ممکن است توده‌ای بافت  را تشکیل دهند که تومور نامیده می‌شود.

همه تومورها سرطانی نیستند؛ تومورها ممکن است خوش‌خیم یا بدخیم باشند.

توموهای خوش‌خیم سرطانی نیستند. آنها را در اغلب موارد می‌توان برداشت، بدون اینکه عودکردنی در کار باشد. سلول‌ها در تومورهای خوش‌خیم به سایر نقاط بدن منتشر نمی‌شوند.

تومورهای بدخیم سرطانی هستند. سلول‌های این تومورها می‌توانند به بافت‌های مجاور  تهاجم کنند و به سایر بخش‌های بدن گسترش یابند. این گسترش سرطان از یک بخش بدن به بخش دیگر "متاستاز" نامیده می‌شود.

اغلب سرطان‌‌ها بر حسب اندام یا نوع سلولی که از آن منشأ می‌گیرند نامگذاری می‌‌شوند. برای مثال سرطانی که از معده آغاز می‌شود،سرطان معده نامیده می‌شود.

برخی ازسرطان‌ها تومور تشکیل نمی‌دهند، مثل  لوسمی که سرطان مغز استخوان و خون است.

سرطان روده چیست؟

سلامت > عمومی- مریم غفاری:
سرطان کلورکتال که به نام‌های سرطان کولون یا روده نیز خوانده می‌شود، در پی رشد سلول‌های سرطانی در کولون، رکتوم و آپاندیس بروز می‌کند

این سرطان سومین رتبه را د رمیان شایع‌ترین سرطان‌ها داشته و عنوان دومین عامل مرگ ناشی از سرطان را در جهان غرب به‌خود اختصاص داده است. سرطان کلورکتال سالانه 655هزار قربانی در سراسر جهان می‌گیرد. علت بسیاری از موارد ابتلا به این سرطان به پولیپ‌های غده‌ای در روده بزرگ نسبت داده می‌شود. این زائده‌های قارچ مانند معمولا خوش خیم هستند ولی تعدادی از آنها ممکن است طی زمان سرطانی شوند. رایج‌ترین روش درمان این سرطان، ‌جراحی است که معمولا با شیمی درمانی تکمیل می‌شود.

روده بزرگ شامل کولون و رکتوم است. سرطان روده بزرگ جزو بیماری‌های خطرناک است و از نظر شیوع سومین سرطان شایع و دومین علت مرگ ناشی از سرطان در تمام دنیاست. در ایران نیز همین آمار را داریم اما نکته تأسف‌بار این است که در ایران سن شیوع بیماری پایین‌تر از استاندارد جهانی است و طبعا تبعات روحی، اجتماعی و اقتصادی آن نیز بیشتر است و پیشگیری و غربالگری و تشخیص زودرس و به موقع اهمیت بسیاری دارد.

فاکتور‌های ریسک

برخی فاکتورهای خاص باعث کاهش ریسک ابتلا به سرطان روده می‌شوند که عبارتند از:
سن: ریسک ابتلا به سرطان روده با افزایش سن، بیشتر می‌شود. اکثر موارد ابتلا در سنین بالای 60 و 70سالگی اتفاق می‌افتد و درصورت عدم‌داشتن سوابق ارثی، ابتلا به این نوع سرطان قبل از 50سالگی شایع نیست.

پولیپ در روده بزرگ: پولیپ به‌ویژه پولیپ‌های غده‌ای، فاکتور‌های ریسک سرطان کولون هستند. برداشتن پولیپ‌های کولون حین کولپوسکوپی، ریسک بعدی ابتلا به سرطان کولون را کاهش می‌دهد.‏

سابقه ابتلا به سرطان: افرادی که در گذشته مبتلا به سرطان کولون بوده و درمان شده‌اند، در آینده نیز احتمال ابتلا به این سرطان را دارند. در زنانی که به سرطان رحم، مثانه یا سینه مبتلا بوده‌اند، ریسک سرطان کولون بالاتر است.‏


توارث:  سابقه خانوادگی سرطان کولون، به‌خصوص در بستگان درجه اول پیش ‏از سن 55‌سالگی احتمال ابتلا به این سرطان را بیشتر می‌کند.

 - سابقه خانوادگی ابتلا به پولیپ غده‌ای، درصورت عدم‌درمان، سابقه ابتلا به سرطان روده را پس از سن 40سالگی به میزان 100درصد افزایش می‌دهد.‏ زخم‌های مزمن یا بیماری ‏ در ناحیه کولون، تقریباً 30درصد احتمال ابتلا را پس از 25 سال (درصورتی که تمام کولون درگیر باشد) افزایش می‌دهند.

سیگار: طبق آمار منتشر شده در آمریکا، احتمال ابتلا به سرطان کولون در زنان سیگاری 40 درصد بیشتر از زنان غیرسیگاری و در مردان سیگاری 30‌درصد بیشتر از مردان غیرسیگاری است.

رژیم غذایی: مطالعات نشان داده است که رژیم غذایی سرشار از گوشت قرمز و فاقد سبزیجات و میوه‌های تازه، مرغ و ماهی، ریسک ابتلا به سرطان روده را افزایش می‌دهد.

فعالیت فیزیکی: افرادی که از نظر فیزیکی فعال هستند ریسک کمتری برای ابتلا به سرطان روده دارند.

ویروس: برخی ویروس‌ها (مانند ویروس ‏Papilloma‏) مرتبط با ابتلا به سرطان روده دانسته شده‌اند.

الکل: در بسیاری از منابع ذکر شده است که مصرف الکل، حتی در کنار رژیم غذایی پرفیبر، ریسک ابتلا به سرطان روده را افزایش می‌دهد.

بیماری‌های حاد شکمی: بیمارانی که سابقه طولانی‌مدت ابتلا به ورم مخاط روده بزرگ و سندرم ‏Crohn‏ را داشته‌اند، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان روده دارند.

فاکتورهای محیطی: ریسک ابتلا به این سرطان در کشورهای صنعتی به‌مراتب بیشتر از کشورهای توسعه نیافته یا کشورهایی که از سنت «فیبر بیشتر - چربی کمتر» پیروی می‌کنند، برآورد شده است. مطالعات انجام گرفته بر مهاجران، گواهی بر تأثیر فاکتورهای محیطی در سلامتی افراد  است.

مصرف هورمون‌های خارجی: هورمون‌هایی نظیر استروژن نیز در ابتلا به سرطان روده مؤثر است.

روش‌های تشخیص

غربالگری یعنی جست‌وجوی سرطان در یک فرد سالم. اصول اولیه غربالگری شامل بدون عارضه بودن، مؤثر بودن، قابل‌تشخیص بودن، حداقل بودن نتایج مثبت و منفی و قابل تحمل بودن هزینه‌های آن است که آن را سخت می‌کند.

به گفته متخصصان، غربالگری سرطان روده بسیار مؤثر بوده است و پس از تحقیقات فراوان استاندارد شده و در بسیاری از کشورهای پیشرفته به‌صورت روتین انجام می‌شود. روند و پیشرفت سرطان روده بسیار کند است و به‌تدریج پولیپ‌ها بدخیم می‌شود و از شروع پولیپ تا تبدیل شدن به یک پولیپ بدخیم ۱۰ سال طول می‌کشد و برداشتن آن ۹۰درصد سرطان را به تأخیر می‌اندازد. این بیماری ۹۰ درصد در سن پس از پنجاه سالگی بروز پیدا می‌کند.

رشد سرطان روده ممکن است سال‌ها به طول بینجامد و تشخیص به موقع آن شانس بهبودی را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. بنابراین، انجام تست‌های دوره‌ای در افرادی که در گروه پرریسک قرار دارند توصیه می‌شود. چندین تست گوناگون به این منظور موجود هستند:

آزمایش دیجیتال کولون ‏(DRE)‏‏

‏ آزمایش موضعی توسط پزشک، تنها تومورهای بزرگ و قابل لمس را آشکار می‌کند.آزمایش وجود لخته خون در مدفوع با یک پروب نوری (سیگموئیدوسکوپ) که از انتهای روده بزرگ وارد شده، هر گونه پولیپ یا موارد غیرعادی را شناسایی می‌کند.

آزمایش خون ‏

وجود برخی از انواع خاص  پروتئین‌ها در خون بیمار، علامت تومور است. سطوح بالای آنتی ژن ‏Carcio embryonic‏ در خون نشانه متاستاز اپیتلیوم غده‌ای است. این تست‌ها برای تشخیص سرطان پیشنهاد نمی‌شوند و کاربرد اصلی آنها در تعیین عود و بازگشت مجدد بیماری است.

مشاوره ژنتیک ‏

تست و مشاوره ژنتیک در خانواده‌هایی که به‌صورت وراثتی احتمال ابتلا به مواردی از سرطان کولون نظیر سرطان روده غیرپولیپی  ‏(HNPCC)‏ یا پولیپ غده‌ای خانوادگی ‏(FAP)‏  را دارند، پیشنهاد می‌شود.

درمان

 انتخاب روش درمانی به پیشرفت سرطان بستگی دارد. در مواقعی که سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شود، قابل درمان است. در مقابل، هنگامی که سرطان در مراحل آخر شناسایی شود و متاستاز شدت گرفته باشد، درمان کامل بعید به‌نظر می‌رسد.
نخستین مرحله درمان جراحی است، در عین حال شیمی درمانی و رادیوتراپی نیز طبق شرایط هر بیمار پیشنهاد می‌شود.

علائم بالینی

سرطان کولون معمولا تا رسیدن به مراحل پیشرفته، هیچ نوع علامتی ندارد. بنابراین بسیاری از مجامع پزشکی معاینات دوره‌ای شامل تست وجود لخته خون در مدفوع و کولپوسکوپی را توصیه می‌کنند. شدت علائم بالینی به محل ضایعه بستگی دارد. به عبارت دیگر، هرچه ضایعه به مقعد نزدیک‌تر باشد، علائم روده‌ای نیز بیشتر خواهد شد. به‌عنوان مثال:
* تغییر در عادات دفع روده‌ای: تغییر در دفعات، مقدار و غلظت دفع.
* وجود خون در مدفوع
* وجود بافت مخاطی در مدفوع
* احساس عدم‌دفع کامل پس از تخلیه شکم
* انسداد روده (به ندرت)
* کم‌خونی با علائمی مانند سرگیجه و کسالت
* کم اشتهایی یا بی‌اشتهایی
* ضعف
* کاهش ناخواسته وزن

علائم متاستاتیک

متاستاز سرطان کلون نیز علائم خاصی دارد که عبارتند‌از:
* تنگی تنفس، همان‌طور که در متاستاز ریوی‏ نیز اتفاق می‌افتد.
* درد در ناحیه فوق المعدی، همان‌طور که در متاستاز کبد احساس می‌شود. در مواردی نادر ممکن است درصورت مسدود شدن صفرا، زردی (یرقان) رخ دهد. بزرگ شدن کبد نیز به‌صورت بالینی مشاهده می‌شود.

سرطان سینه چیست؟

سرطان سینه، رشد مهار نشده‌ی سلولهای غیر طبیعی است كه در نواحی مختلف سینه ایجاد می شود. این اتفاق ممكن است در بافتهای مختلف مانند مجاری‌ای كه شیر را انتقال می‌دهند، در بافت تولید كننده‌ی شیر و در بافت غیر غددی رخ دهد.  

سرطان سینه پس از سرطان پوست دومین سرطان شایع در زنان است. هر ساله تعداد زیادی از مبتلایان به سرطان سینه تشخیص داده می‌شوند و تعدادی نیز جان خود را از دست می‌دهند. خطر ابتلا به سرطان سینه با افزایش سن بیشتر می شود.  

در حدود سه چهارم از موارد بیماری در زنان بالای 50 سال ایجاد می شود.  

به جز سن سایر عوامل خطر شامل این موارد هستند:

* سابقه‌ی فامیلی سرطان سینه

* سابقه‌ی قبلی ابتلا به سرطان سینه و یا برخی موارد غیر طبیعی دیگر در بافت سینه

* افزایش مواجهه زنان با هورمون استروژن كه در شرایط زیر رخ می دهد:

* بروز اولین دوره‌ی قاعدگی قبل از 13 سالگی

* یائسگی بعد از 51 سالگی

* استفاده از درمان جایگزینی هورمون با استروژن

* افرادی كه در طول زندگی باردار نشده‌اند و یا اولین بارداری آنها بعد از 30 سالگی بوده است.

* اضافه وزن و چاقی خصوصاً بعد از یائسگی

* مصرف الكل

* زندگی بی تحرك و فعالیت بدنی كم

اگرچه این بیماری در زنان بسیار شایع‌تر است اما در مردان نیز روی می‌دهد.

  علائم سرطان سینه شامل این موارد هستند:

* وجود توده و یا افزایش ضخامت در سینه و یا ناحیه‌ی زیر بغل

* ترشح شفاف یا خونی از سینه

* پوسته‌ریزی در نوك سینه 

*  فرو رفتن نوك سینه به داخل 

* قرمزی و یا تورم سینه

* فرو رفتگی پوست سینه كه در آن پوست، حالتی شبیه به پوست پرتقال پیدا می كند. 

* وقوع تغییر شكل سینه كه موجب متفاوت شدن آن با سینه‌ی دیگر شود.  

* زخم در پوست سینه كه بهبود پیدا نكند. 

تشخیص:

پزشك شما در باره‌ی عواملی كه خطر بروز سرطان سینه را افزایش می دهد سوال می كند.  مخصوصاً اگر سابقه‌ی فامیلی بیماری وجود داشته‌باشد. سوالاتی نظیر:

 احساس توده یا افزایش ضخامت در سینه، تو رفتگی نوك سینه و یا ترشح از نوك سینه، تورم و یا تغییر در شكل ظاهری سینه،  قرمزی یا فرو رفتگی پوست سینه و بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل. 

اگر در معاینات توده‌ای یافت شود و یا در عكسهای رادیولوژی بافت غیر طبیعی وجود داشته‌باشد پزشك شما ارزیابی بیشتر را برای بررسی سرطان سینه احتمالی توصیه خواهد كرد. 

 در برخی موارد قدم بعدی بررسی سونوگرافی است تا قوام توده را مشخص كند.  سونوگرافی نشان می‌دهد كه توده یك بافت توپر و سفت است و یا اینكه یك كیست پر از مایع و غیر سرطانی است. 

 اگر توده سفت باشد پزشك نمونه‌برداری را توصیه می كند. این به این معنی است كه بافت غیر طبیعی برای بررسی آزمایشگاهی فرستاده می‌شود. 

 ممكن است بدون انجام سونوگرافی نمونه برداری انجام شود. ممكن است از توده نمونه‌برداری شود و یا كل توده برای بررسی آزمایشگاهی فرستاده شود. نمونه‌برداری وجود سرطان سینه را اثبات می‌كند.  

دوره‌ی بیماری:

سرطان سینه تا زمانی كه درمان نشود رشد می‌كند و منتشر می‌شود.

پیشگیری:

اگرچه این اقدامات مصون ماندن ازسرطان سینه را تضمین نمی‌كنند اما به پیشگیری از آن كمك می‌كنند. 

* سیگار نكشید 

* وزن خود را در حد طبیعی و مناسب حفظ كنید 

* مرتب ورزش كنید. 

* مصرف الكل را محدود كنید.  

* رژیم غذایی سالمی داشته باشید كه حاوی مقادیر زیادی از سبزیجاتی مانند كلم بروكلی،  كلم و گل كلم باشد. 

* در حال حاضر توصیه سازمانهای تحقیقاتی- بهداشتی بیانگر تشویق افراد به انجام معاینه فردی و یا عدم انجام آن نیست.  اما اگر سن شما زیر 40 سال است هر سه سال یك بار و در صورتی كه بالای 40 سال دارید هر ساله باید توسط پزشك معاینه شوید.  

* بررسی رادیوگرافی سینه یا ماموگرافی را به صورت مرتب انجام دهید.  

ماموگرام می‌تواند سرطان سینه را 5-2 سال پیش از اینكه تبدیل به یك توده‌ی قابل لمس شود نشان دهد. اگرچه بر سر تناوب انجام ماموگرافی‌ها اختلاف نظر وجود دارد، اما بسیاری از متخصصان همچنان توصیه می‌كنند كه زنان بالای 40 سال سالیانه یك ماموگرافی انجام دهند.   

محققان اختلال در برخی ژنها را در بروز سرطان سینه‌ی ارثی موثر می‌دانند و زنانی كه سابقه‌ی فامیلی بروز بیماری را دارند باید مشاوره‌ی ژنتیكی داشته‌باشند. 

درمان:

درمان سرطان سینه به عوامل مختلفی بستگی دارد. ممكن است درمان جراحی به صورت برداشتن جزئی تا كامل سینه انجام شود و درمانهای مكمل مانند درمان دارویی، درمان هورمونی، شیمی درمانی و رادیوتراپی انجام گیرند.  

تهیه و ترجمه :گروه سلامت سیمرغ ـ دكتر حانیه تركمان

 

سرطان رحم چیست؟

سلامت > آموزش- همشهری آنلاین - زهره بانی: سرطان رحم یکی از بدخیمی‌های دستگاه تناسلی زنان است.

دستگاه تناسلی در زنان شامل رحم، تخمدان‌ها و لوله‌های رحمی است. رحم یک جسم توخالی گلابی شکل است که در قسمت پایین شکم، بین مثانه و راست روده قرار دارد. تخمدان‌ها کار تخمک گذاری را انجام می‌دهند. تخمک‌های رها شده یا سلول تخم بارور شده از طریق لوله‌های رحمی به طرف رحم هدایت می‌شوند.

دیواره رحم دو لایه است و خون قاعدگی در واقع حاصل تخریب دیواره داخلی رحم است.

فیبروم‌های رحم را می‌توان در دسته تومورهای خوش خیم رحم دسته بندی کرد. فیبروم‌ها می‌توانند بدون علامت وجود داشته باشند و معمولا هم نیاز به درمان خاصی ندارند، اما از علایم فیبروم‌ها می‌شود به ترشحات دستگاه تناسلی و خونریزی نامنظم اشاره کرد.

فیبروم‌ها در حدود 40 سالگی به وجود می‌آیند و معمولا با رسیدن به سن یائسگی خود به خود از بین می‌روند.

تومورهای بدخیم

سرطان رحم عموما پس از یائسگی ایجاد می‌شود و رایج‌ترین مشخصه آن خونریزی غیرعادی است. اگر زن هنوز در سن باروری باشد این علایم ممکن است به شکل خونریزی زیاد و غیرعادی در عادت ماهیانه خود را نشان بدهد. از دیگر علایم این بیماری می‌توان به درد در ناحیه لگن،‌ مقاربت دردناک و دفع ادرار توام با درد اشاره کرد.

سرطان رحم در نژاد سفید شیوع بیشتری دارد.

این بیماری بیشتر در سنین 50 سال به بالا مشاهده می‌شود. چاقی هم ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهد.

سرطان‌های روده بزرگ و سینه می‌توانند زمینه ابتلا به سرطان رحم را مهیاتر کند. هورمون تراپی پس از یائسگی نیز اگر به مدت طولانی ادامه پیدا کند از عوامل ایجاد سرطان رحم به شمار می‌رود. به اعتقاد برخی پزشکان فشارخون بالا، دیابت، نازایی، بی نظمی عادت ماهانه و یائسگی دیررس را هم می‌توان در زمره علل ایجاد سرطان رحم قرار داد.

درمان

اصلی‌ترین شیوه درمان، جزاحی است که در آن رحم، لوله‌های رحم و تخمدان‌ها از بدن بیمار خارج می‌شوند و با استفاده از اشعه درمانی، سلول‌های سرطانی را در محل ضایعه را از بین می‌برند. اشعه درمانی ممکن است قبل،‌ بعد و یا همزمان با جراحی مورد استفاده قرار گیرد.

پس از جراحی نیز شیمی درمانی که در حقیقت داروهای خوراکی یا تزریقی هستند که مانع انتشار سلول‌های سرطانی می‌شوند، تکمیل کننده درمان می‌باشد.

 

سرطان پروستات چیست؟

سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین سرطان‌هایی است که مردان را مبتلا می‌کند.

غده پروستات غده‌اى است که تنها در مردان یافت مى‌شود. این غده در زیر مثانه قرار دارد و مایعى به داخل منى ترشح مى‌کند.

سرطان پروستات با نشانه‌هاى مرتبط با دفع ادرار و یا درد شکم تظاهر مى‌کند. این نشانه‌ها با علائم بیمارى‌هاى رایجى مانند عفونت و بزرگى خوش‌خیم پروستات مشابهت دارد.

 علائم هشداردهنده 

علائمی که بروز آنها احتمال سرطان پروستات را مطرح می‌کند، از جمله اینها هستند:

·          احساس مکرر نیاز به ادرار کردن به خصوص در شب

·         احساس درد یا سوزش در هنگام ادرار کردن.

·         اشکال در هنگام شروع و متوقف‌ کردن ادرار یا ادرار ضعیف.

·         خون در ادرار یا منی.

·         درد یا سفتی در کمر، لگن یا ران‌ها.

·         ناتوانى جنسى.

·         عوامل خطرساز برای سرطان پروستات.

عوامل خطرساز

گرچه سرطان پروستات در اغلب موارد مرگبار نیست، شناخت عوامل خطرساز برای این بیماری برای تشخیص علائم سرطان پروستات و درمان زودرس آن اهمیت دارد.

از جمله عوامل خطرساز بالقوه برای سرطان پروستات اینها هستند:

سن بالا: سرطان پروستات اغلب در افراد سالمند دیده مى شود و افراد زیر ۵۰ سال به ندرت به آن مبتلا مى شوند. مردان بالاى ۶۰ سال بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پروستات هستند.

وراثت: سابقه ارثى سرطان پروستات عامل مهمى در ابتلا به این سرطان است.

میزان بالای تستوسترون: افزایش میزان ترشح هورمون جنسی مردانه، تستوسترون در خون اغلب موجب تسریع روند بدخیمى سرطان پروستات مى‌شود.

مصرف چربی زیاد: رژیم غذایی پرچربی خطر سرطان پروستات را افزایش می‌دهد (در مقابل رژیم غذایی کم‌چربی و مملو از میوه و سبزی خطر را کم می‌کند.)

نژاد: سیاهپوستان بیشترین خطر ابتلای به این سرطان را دارند. سفید پوستان در معرض خطر متوسط هستند و ژاپنی‌ها  پایین‌ترین میانگین خطر ابتلا به این سرطان را دارند.

روش‌‌های بیماریابی یا غربالگری

معاینه غده پروستات از طریق معاینه مقعد ساده‌ترین روش بیماریابی برای سرطان پروستات است. در این روش پزشک از داخل مقعد بیمار، غده پروستات را معاینه مى‌کند. وجود سطح خشن و نامنظم بافت از علائم هشداردهنده سرطان پروستات محسوب مى‌شود.

تومورهاى سرطانى آنتى‌ژن‌هاى مشخصى را تولید مى‌کنند که ممکن است از طریق آزمایش خون کشف شوند. آنتی‌ژنى که تنها غده پروستات تولید مى‌شود،" آنتی‌ژن اختصاصى پروستات" (Prostate Specific Antigen ,PSA) است.

البته تنها سطح بالای PSA در آزمایش خون فرد نمایانگر ابتلا به سرطان پروستات نیست. در برخى از موارد عفونت و یا بزرگى خوش‌خیم غده پروستات مى‌تواند سبب افزایش میزان PSA در خون شود.

 تشخیص به موقع بیمارى، دست کم ۵ سال بیشتر به زندگى مبتلایان به سرطان پروستات اضافه مى کند. توصیه می‌شود که مردان در سنین بالاى ۴۰ سال سالیانه مورد معاینه غده پروستات قرار گیرند و در سنین بالاى ۵۰ سال، هر سال آزمایش آنتى ژن مخصوص پروستات را انجام دهند.

 درمان

این روش‌های درمانی ممکن است به صورت منفرد یا همراه با هم برای درمان بیماران به کار روند
 تحت نظر گرفتن بیمار: این روش براى بیمارانى تجویز مى شود که جراحى برایشان مفید نیست و یا رشد غده سرطانى پروستات آنها بسیار کند و آهسته است.

سرمادرمانی (کرایوتراپی): در این روش با تزریق نیتروژن مایع به درون غده پروستات انجماد بافتی و انهدام سلول هاى سرطانى بافت ایجاد می‌شود.
 شیمى درمانى: استفاده از داروهاى شیمیایى منجر به انهدام سلول هاى سرطانى مى‌شود.
پرتودرمانی: هدف از رادیوتراپى کنترل رشد سلول هاى سرطانى است. تابش اشعه به محل تومور ممکن است به صورت خارجى یا داخلى باشد.

هورمون درمانى: از آنجا که هورمون تستوسترون به رشد سرطان غده پروستات کمک مى‌کند با به بیماران داروهاى ضد تستوسترون مانند قرص استروژن داده می‌شود.

جراحی: عمل جراحی برای برداشتن غده پروستات انجام می‌شود. اخیرا  این عمل از طریق لاپاراسکوپی هم انجام می‌شود

سرطان خون

مغز استخوان، بافت اسفنجی در وسط استخوان می باشد.

سلول های بنیادی در مغز استخوان رشد می کنند و به سه نوع سلول (گلبول) خونی تبدیل می شوند: سلول های قرمز، سلول های سفید و پلاکت ها.

در بیشتر سرطان های خون، فرایند رشد سلول های خونی به شکل بی رویه و غیرقابل کنترل در می‌آید.

این سلول های خون غیرطبیعی (سلول های سرطانی) از عملکردهای سلول های خون طبیعی جلوگیری می کنند، از قبیل: مبارزه با عفونت ها و پیشگیری از خونریزی های شدید.

در حالی که تعداد مبتلایان به این سرطان در حال افزایش است، اما تعداد مرگ و میرها رو به کاهش است.

 

انواع سرطان خون

سه  نوع اصلی سرطان خون عبارت است از: لوسمی، لنفوم و میلوم.

 1- لوسمی (Leukemia)

نوعی از سرطان که در خون و مغز استخوان پیدا شده است.

لوسمی به علت تولید بیش از حد سلول های سفید خون غیرطبیعی بوجود می آید.

این سلول های غیرطبیعی قادر به مبارزه با عفونت ها نیستند.

همچنین موجب عدم توانایی مغز استخوان برای ساخت سلول های قرمز و پلاکت ها می شود.

 دو نوع مهم لوسمی عبارت است از:

لوسمی لنفوسیت: سلول های سفید خونی از نوع لنفوسیت ها زیاد می شوند.

لوسمی میلوئید: سلول های سفید خونی از نوع گرانولوسیت ها زیاد می شوند.

 لوسمی می تواند مزمن و یا حاد باشد. نوع حاد آن، به سرعت رشد می کند، در حالی که نوع مزمن آن، به کندی رشد می کند.

 عوامل خطر لوسمی

- افرادی که با بنزن کار می کنند. بنزن موجود در سیگار، خطر ابتلا به لوسمی میلوئید را زیاد می کند.

- افرادی که در معرض مقدار زیادی اشعه قرار می گیرند.

- شیمی درمانی

- سندرم داون (منگولیسم)

- سابقه خانوادگی ابتلا به لوسمی

در بیشتر سرطان های خون، فرایند رشد سلول های خونی به شکل بی رویه و غیرقابل کنترل در می‌آید

علائم لوسمی

تب، لرز، تعریق شبانه و دیگر علائم سرماخوردگی

ضعف و خستگی

ورم و یا خونریزی از لثه ها

سردرد

بزرگ شدن کبد و طحال

متورم شدن لوزه ها

درد استخوانی

رنگ پریدیگی

نقاط قرمز رنگ روی پوست

کاهش وزن

 راه های تشخیص لوسمی

پزشک از شما آزمایش خون و شمارش کامل خون را می خواهد تا ببیند شما مبتلا به لوسمی شده اید یا نه.

اگر این آزمایش نشان دهد که شما مبتلا به سرطان خون هستید، پزشک، بیوپسی (نمونه برداری) از مغز استخوان را انجام می دهد تا بفهمد که شما کدام نوع سرطان خون را دارید.

 درمان لوسمی

درمان، بستگی به سن، وضعیت سلامت فرد و نوع سرطان خون دارد.

ممکن است پزشک چند روش درمانی را با هم تجویز کند و شامل: شیمی درمانی، درمان بیولوژیکی، پرتودرمانی و پیوند سلول های بنیادی باشد.

بیماران سرطانی از نوع حاد، تحت شیمی درمانی قرار می گیرند، زیرا این نوع درمان به سرعت اثر می کند.

بسیاری از بیماران سرطانی حاد، به درمان به خوبی پاسخ می دهند.

بیماران سرطانی مزمن، تحت درمان های کنداثر قرار می گیرند.

 جلوگیری از لوسمی

دلیل لوسمی مشخص نیست، بنابراین راهی برای جلوگیری نیز وجود ندارد. تنها می توان گفت که در معرض بنزن و یا اشعه  ایکس قرار نگیرید.

 2- لنفوم (Lymphoma)

لنفوم یکی از انواع سرطان خون است که بر سیستم لنفاوی بدن اثر می گذارد.

دو نوع این سرطان به نام های لنفوم هوچکین و لنفوم غیرهوچکین می باشد.

لنفوم هوچکین به طور منظم از یک گروه غده های لنفاوی به گروه دیگر منتقل می شود، اما لنفوم غیرهوچکین، به صورت غیرمنظم منتقل می شود.

سیستم لنفاوی باعث بیرون راندن مایعات اضافی از بدن می گردد و نیز سلول های ایمنی را می سازد.

لنفوسیت ها، نوعی از سلول های سفید خون هستند که با عفونت ها می جنگند.

لنفوسیت های غیرطبیعی ، سلول های لنفوم می شوند که در غدد لنفاوی و دیگر بافت های بدن جمع می شوند.

با گذشت زمان، این سلول های سرطانی باعث تخریب سیستم ایمنی بدن می گردند.

 عوامل خطر لنفوم

سن بالا

مردان

داشتن بیماری خودایمنی از قبیل ایدز

رژیم غذایی پر گوشت و چربی

در معرض سموم آفت کش قرار داشتن

 علائم لنفوم

ورم گره های لنفاوی در گردن، زیر بغل یا کشاله ران

تب

ضعف و خستگی

کاهش وزن

تعریق

مشکل در تنفس یا درد قفسه سینه

خارش پوست

جوش

 

تشخیص لنفوم

بیوپسی از گره لنفاوی، آزمایش خون، بیوپسی مغز استخوان، سی تی اسکن و یا PET اسکن برای مشاهده وسعت این سرطان انجام می گیرد.

 درمان لنفوم

شیمی درمانی

پرتودرمانی

درمان بیولوژیکی

پیوند سلول های بنیادی

 جلوگیری از لنفوم

دلیل لنفوما مشخص نیست، بنابراین راهی برای جلوگیری نیز وجود ندارد. تنها می توان گفت که از عوامل خطر آن دوری کنید.

اگر آزمایش خون نشان دهد که شما مبتلا به سرطان خون هستید، پزشک، بیوپسی (نمونه برداری) از مغز استخوان را انجام می دهد تا بفهمد که شما کدام نوع سرطان خون را دارید

3- میلوم  (Myeloma)

میلوم نوعی از سرطان خون است که بر سلول های پلاسما اثر دارد.

سلول های پلاسما همان سلول های سفید خون می باشند که آنتی بادی هایی را در بدن تولید می کند.

آنتی بادی ها با عفونت ها و بیماری ها می جنگند.

سلول های میلوم، از ساخت طبیعی آنتی بادی ها جلوگیری می کنند و باعث می شوند که سیستم ایمنی بدن ضعیف شود و زودتر به بیماری های عفونی مبتلا شوید.

 عوامل خطر میلوم

آمریکایی های سیاه پوست

سن بیشتر از 50 سال

افراد زیر 45 سال، ندرتا به سرطان میلوم مبتلا می شوند.

افراد بیشتر از 67 سال، بیشترین تعداد مبتلایان این سرطان می باشند.

مردان

افراد چاق

در معرض اشعه قرار داشتن

کار در صنایع مرتبط با نفت

 علائم میلوم

افزایش کلسیم خون

آنمی (کم خونی)

آسیب کلیوی

استعداد ابتلا به عفونت

پوکی استخوان، درد، ورم یا شکستگی استخوان

افزایش مقدار پروتئین در خون یا ادرار

کاهش وزن

 درمان میلوم

شیمی درمانی

داروهایی که سیستم ایمنی بدن را هدف قرار می دهند.

پرتودرمانی

پیوند سلول های بنیادی

 جلوگیری از میلوم

دلیل میلومیا مشخص نیست، بنابراین راهی برای جلوگیری نیز وجود ندارد. تنها می توان گفت که از عوامل خطر آن دوری کنید.

مریم سجادپور/  بخش سلامت تبیان

 

 آشنایی با 15 علامت سرطان که مردان نادیده می‌گیرند

برخی از مردان هنگامی موضوع رفتن به نزد دکتر پیش می‌آید، پای‌شان شل می‌شود و این امر باعث تاسف است.

مراقبت معمول پیشگیرانه می‌تواند سرطان و سایر بیماری‌ها را در مراحل اولیه کشف کند، یعنی در زمانی که گزینه‌های بیشتری برای درمان و بخت بیشتری برای علاج وجود دارد. اما برخی از مردان به جز به خاطر زنان‌شان به دکتر نمی‌روند. در اغلب موارد زنان هستند که به مردان فشار می‌آورند تا برای چکاپ از لحاظ سرطان به دکتر مراجعه کنند.

کارشناسان می‌گویند مردان می‌توانند با هشیار بودن در مورد برخی از علائم سرطان که بیانگر نیاز فوری به مراجعه به دکتر است، به خود نفع بسیاری برسانند.

برخی از این علائم سرطان در مردان اختصاصی هستند. این علائم بخش‌های معین بدن را در برمی‌گیرند و ممکن است به طور مستقیم به امکان وجود سرطان اشاره کنند. برخی دیگر از علائم مبهم‌تر هستند. برای مثال دردی که در بخشی از بدن احساس می‌شود، ممکن است علل گوناگونی داشته باشد. اما حتی در مورد این علائم نباید بدون مراجعه به دکتر احتمال سرطان را مد نظر قرار ندهید.

1- توده پستانی

اگر مانند اغلب مردان باشید، شاید هرگز به این فکر نیفتاده باشید که مردان هم ممکن است سرطان پستان بگیرند.

سرطان پستان مردان شایع نیست، ولی ممکن است بروز کند. هر توده جدیدی در ناحیه پستان در مرد نیاز به بررسی بوسیله پزشک دارد. این نشانه‌ها نیز که چه در زنان و چه در مردان باید از لحاظ احتمال سرطان پستان مورد توجه قرار گیرد، اشاره کرده است:

·          کشیدگی یا فرورفتگی پوست پستان.

·          به داخل کشیده شدن نوک پستان.

·          قرمزی یا پوسته‌ریزی نوک پستان یا پوست پستان.

·          خروج مایع از نوک پستان.

در صورتی که با این نشانه‌ها پزشک مراجعه کنید، پزشک علاوه بر گرفتن سابقه دقیق و معاینه جسمی، ممکن است برای شما ماموگرافی، نمونه‌برداری بافتی، یا آزمایش‌های دیگر را تجویز کند.

2- درد

در هر سنی افراد ممکن است به دردهای مبهم یا حاد مبتلا شوند. اما درد حتی دردی مبهم ممکن است نشانه اولیه برخی سرطان‌ها باشد؛ البته در اغلب موارد احساس درد ناشی از سرطان نیست.

 هر دردی که طول بکشد باید بوسیله پزشک مورد بررسی قرار گیرد. پزشک با توجه به شرح حال بیمار تصمیم خواهد گرفت که آیا آزمایش‌های بیشتری مورد نیاز است یا نه، و چه نوع آزمایشی لازم است. حتی اگر سرطانی وجود نداشته باشد، شما از رفتن به نزد پزشک سود خواهید برد. پزشک می‌تواند با بررسی شما می‌تواند به شما کمک کند دریابید چه عاملی باعث درد شما شده است و برای تسکین دادن آن چه کار می‌شود کرد.

3- تغییرات در بیضه

سرطان بیضه اغلب در مردان در سنین 20 تا 39 رخ می‌دهد. انجمن سرطان آمریکا توصیه می‌کند بیضه مردان به عنوان بخشی روتین از چکاپ سرطان بوسیله پزشک معاینه شود. و برخی از پزشکان معاینه ماهانه بیضه بوسیله خود فرد را توصیه می‌کنند.

هر تغییری در اندازه بیضه چه بزرگ شدن و چه تحلیل‌رفتن و کوچک شدن باید مورد بررسی قرار گیرد. همچنین تورم یا وجود توده در بیضه را نباید نادیده گرفت. و بالاخره احساس سنگینی در کیسه بیضه (اسکروتوم) باید مورد توجه قرار گیرد. برخی از سرطان‌های بیضه بسیار سریع رشد می‌‌کنند. بنابراین کشف زودرس آنها حیاتی است. اگر توده سختی در بیضه‌تان احساس کردید، فورا به پزشک مراجعه کنید.

پزشک شما معاینه بیضه انجام خواهد داد و وضع کلی سلامتی‌تان را ارزیابی خواهد کرد. اگر پزشک مشکوک به سرطان باشد، ممکن است آزمایش‌های خونی تجویز کند. همچنین بررسی بیضه با سونوگرافی ممکن است انجام شود. در نهایت ممکن است پزشک تصمیم بگیرد از نمونه‌ای از بافت بیضه را بردارد تا از لحاظ وجود سرطان مورد آزمایش میکروسکوپی قرار گیرد.

4- تغییرات در گره‌های لنفاوی

اگر متوجه توده یا تورمی در گره‌های لنفاوی زیر بغل یا گردن- یا هر جای دیگر بدن‌تان شدید- باید به آن توجه کنید.

در صورتی که گره لنفاوی به طور پیشرونده‌ای بزرگتر شود، و بزرگی آن بیش از یک ماه ادامه پیدا کند، باید به پزشک مراجعه کنید.

پزشک به معاینه شما خواهد پرداخت و بیماری‌هایی را که می‌توانند باعث بزرگی گره لنفاوی شوند،‌از جمله عفونت‌ها را بررسی خواهد کرد. اگر عفونتی یافت نشود، معمولا پزشک دستور نمونه‌برداری از گره لنفاوی را می‌دهد.

5- تب

اگر تبی دارید که علت آن مشخص نیست، ممکن است سرطان عامل آن باشد. تب همچنین علامت ذات‌الریه یا برخی از بیماری‌های دیگر هم می‌تواند باشد که نیاز به درمان دارند.

اغلب سرطان‌ها در زمانی در سیر خود باعث ایجاد تب می‌شود. اغلب تب در سرطان هنگامی رخ می‌دهد که سرطان از محل اصلی خود انتشار پیدا کرده و به بخش دیگری از بدن تهاجم کرده است. اما تب همچنین ممکن است نشانه اولیه سرطان‌های خونی مانند لنفوم و لوسمی باشد.

بهترین کار این است که تبی را که علت آن مشخص نیست را نادیده نگیرید و به پزشک مراجعه کنید. پزشک با معاینه و تجویز آزمایش‌ها علت تب را خواهد یافت و درمان‌های لازم را انجام خواهد داد.

6- کاهش وزن غیرمنتظره

کاهش وزن غیرمنتظره و بی‌دلیل باید مورد توجه قرار گیرد. اغلب ما به سادگی وزن کم نمی‌کنیم. البته وقتی از کاهش وزن به عنوان نشانه سرطان صحبت می‌کنیم، منظومان چند کیلو کاهش وزن به علت افزایش فعالیت جسمی یا کم غذا خوردن به علت گرفتاری‌های شغلی نیست. اگر مردی بیش از 10 درصد وزن بدنش را در مدت کوتاهی در حد چند هفته از دست بدهد، زمان مراجعه به دکتر فرا رسیده است.

پزشک شما معاینه جسمی عمومی از شما انجام خواهد، پرسش‌هایی در مورد رژیم غذایی و برنامه ورزشی‌تان و نیز وجود سایر علائم خواهد کرد. پزشک بر اساس اطلاعات به دست آمده آزمایش‌های لازم را تجویز خواهد کرد.

7- درد شکمی و افسردگی

هر مردی که درد شکمی دارد و احساس افسردگی هم می‌کند باید مورد چکاپ قرار گیرد. متخصصان رابطه‌ای میان سرطان لوزالمعده و افسردگی یافته‌اند.

سایر علائم سرطان لوزالمعده شامل زردی یا تغییر رنگ مدفوع اغلب به رنگ خاکستری است.

پزشک شما معاینه جسمی کاملی از شما خواهد کرد و سابقه پزشکی شما را خواهد گرفت. سپس ممکن است رادیوگرافی قفسه‌سینه، سی‌تی‌اسکن یا MRI یا سایر آزمون‌های تشخیصی را تجویز کند.

8 - خستگی

خستگی یک علامت مبهم دیگر است که ممکن است در مردان به سرطان مربوط باشد. البته بسیاری از مشکلات دیگر هم می‌تواند باعث خستگی شود. خستگی نیز مانند تب هنگامی رخ می‌دهد که سرطان گسترش پیدا کرده باشد. اما در برخی از سرطان‌ها مانند سرطان خون یا لوسمی یا برخی از سرطان‌های معده یا روده بزرگ ممکن است در همان ابتدای بیماری بروز کند.

اگر احساس خستگی شدید دارید و با استراحت بهتر نمی‌شوید، به دکترتان مراجعه کنید. پزشک ضمن معاینه شما وجود سایر علائم را هم جستجو خواهد کرد تا علت خستگی شما پیدا کند و درمان آن را تجویز کند.

9 - سرفه مداوم

سرفه‌ علامت شایعی در سرماخوردگی، آنفلوآنزا و آلرژی‌ها است و همچنین سرفه ممکن است عارضه جانبی برخی از داروها باشد. اما هر سرفه‌ طولانی مدتی- یعنی سرفه‌ای که بیش از سه تا چهار هفته طول بکشد- را نباید نادیده گرفت و برای بررسی آن باید به پزشک مراجعه کرد. سرفه طولانی مدت علاوه بر سرطان ممکن است نشانه بیمار‌یهای دیگری مانند برونشیت مزمن یا بازگشت محتویات اسیدی معده به مری (ریفلاکس) باشد.

پزشک شما سابقه پزشکی شما را خواهد گرفت، گلوی شما را معاینه خواهد، کارکرد ریه‌تان را بررسی خواهد کرد و به خصوص اگر سیگاری باشید، ممکن است رادیوگرافی قفسه سینه را هم تجویز کند. هنگامی علت سرفه مشخص شد، پزشک یک طرح درمانی برای شما تعیین خواهد کرد.

10 - اشکال در بلع

برخی از مردان از اشکال در بلع شکایت می‌کنند. آنها در طول زمان ممکن است با تغییردادن رژیم غذایی‌شان و مصرف مواد غذایی نرم‌تر و مایع سعی کنند بر این مشکل غلبه کنند مثلا سوپ بخورند. اما اشکال در بلع می‌تواند نشانه سرطان‌های گوارش از جمله سرطان مری باشد.

اگر در بلعیدن غذا مشکل دارید، به پزشک‌تان اطلاع بدهید. پزشک پس از گرفتن شرح حال و سابقه پزشکی شما ممکن است رادیوگرافی قفسه سینه تجویز کند. پزشک‌تان همچنین ممکن است شما را به متخصص گوارش ارجاع دهد تا با آندوسکوپی فوقانی مری و بخش بالایی دستگاه گوارش‌تان مورد بررسی قرار گیرد.

11- تغییرات پوست

شما نه تنها باید از تغییرات در خال‌های‌تان آگاه باشید (که نشانه شناخته‌شده سرطان پوست بالقوه است) بلکه هر تغییر در رنگ پوست را باید مورد توجه قرار دهید.

همچنین ایجاد زخم و خونریزی ناگهانی از پوست هم و پوسته‌ریزی شدید هم باید بوسیله پزشک مورد بررسی قرار گیرد. مشکل است

گفت تا چه مدت باید صبر کرد و به مشاهده تغییرات پوست ادامه داد و سپس به پزشک مراجعه کرد، اما اغلب کارشناسان می‌گویند بیشتر از چند هفته نباید منتظر بمانید.

پزشک از شما شرح حال دقیقی خواهد گرفت و معاینه جسمی دقیقی انجام خواهد داد. همچنین ممکن است برای رد کردن احتمال سرطان نمونه‌برداری بافتی از پوست را تجویز کند.

12- ظهور خون در جاهای غیرمعمول

اگر در بخشی از بدن‌تان که به طور معمول خونریزی نمی‌کند، خون مشاهده کنید، باید به پزشک‌تان مراجعه کنید. اگر شروع به سرفه کردن و بالا آوردن خلط خونی کنید، خون در مدفوع‌تان ظاهر شود یا ادرارتان خونی باشد، مراجعه به پزشک لازم است.

توجه داشته باشید که نسبت دادن وجود خون در مدفوع به بواسیر (هموروئید) اشتباه است، این خونریزی ممکن است نشانه سرطان روده بزرگ باشد.

پزشک شما در مورد علائم‌تان سوال خواهد کرد. ممکن است آزمایش‌هایی مانند کولونوسکوپی (آندوسکوپی روده بزرگی با استفاده از یک لوله انعطاف‌پذیر که بر سر آن دوربینی نصب شده است) را توصیه کند. هدف کولونوسکوپی یافتن نشانه‌های سرطان یا ضایعات پیش‌سرطانی (که ممکن است بعدها به سرطان تبدیل شوند) و نیز هر ضایعه دیگری باشد که باعث خونریزی شده است.

13- تغییرات دهان

اگر سیگار می‌کشید یا توتون می‌جوید، به خصوص باید در مورد بروز لکه‌های سفید درون دهان یا نقاط سفید رنگ روی زبان‌تان هشیار باشید. این تغییر ممکن است بیانگر بروز "لوکوپلاکیا"، یک ضایعه پیش‌سرطانی که ممکن است در نتیجه تحریک شدن مداوم پوشش دهان و زبان رخ دهد- باشد. این عارضه ممکن است در نهایت به سرطان دهان تبدیل شود.

این تغییرات را باید به پزشک یا دندانپزشک‌تان اطلاع دهید. پزشک یا دندانپزشک پس از پرسیدن سوابق پزشکی و معاینه تغییرات، تصمیم خواهد گرفت چه کارهای دیگری لازم است انجام شود.

14- مشکلات ادراری

با افزایش سن مردان، دچار شدن به مشکلات ادراری شیوع بیشتری پیدا می‌کند. مردان ممکن است تکرر ادرار، احساس فوریت برای ادرار کردن و احساس باقی‌ماندن ادرار در مثانه و تخلیه نشدن کامل آن شکایت داشته باشند. هر مردی با افزایش سن ممکن است به این مشکلات دچار شود. اما توجه داشته باشید که این علائم ممکن است به علت سرطان نیز بروز کند، به خصوص اگر این علائم روز به روز بدتر شوند.

پزشک برای بررسی اندازه پروستات معاینه انگشتی از راه مقعد انجام خواهد داد. پروستات با افزایش سن مردان بزرگ می‌شود. این بزرگ شدن به علت یک عارضه خوش‌خیم و غیرسرطانی به نام "هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات" یا BPH است.

پزشک شما ممکن است آزمایش خون برای اندازه‌گیری آنتی‌ژن اختصاصی پروستات یا PSA را تجویز کند. PSA پروتئینی است که بوسیله غده پروستات تولید می‌شود. این آزمایش برای کمک به تعیین امکان وجود سرطان پروستات مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر دکترتان در معاینه متوجه ناهنجاری‌های پروستات شود یا اگر میزان PSA از حد طبیعی بالاتر باشد، شما را به یک متخصص مجاری ادراری- تناسلی (اورولوژیست) ارجاع می‌دهد و ممکن است نمونه‌برداری بافتی از پروستات را تجویز کند.

15 - سوء‌هاضمه

بسیاری از مردان، به خصوص با در سنین بالاتر هنگامی که دچار سوء‌هاضمه می‌شوند، به خصوص اگر در خوردن و نوشیدن افراط کرده باشند، فکر می‌کنند دچار "حمله قلبی" شده‌اند. اما سوء‌هاضمه مداوم همچنین ممکن است نشانه سرطان مری،گلو یا معده باشد و باید به پزشک اطلاع داده شود.

پزشک شما از سوابق پزشکی‌تان سوال خواهد کرد و پرسش‌هایی درباره دوره‌های سوء‌هاضمه خواهد کرد. بر اساس شرح حال شما و پاسخ‌های‌تان به این پرسش‌ها پزشک در مورد آزمایش‌های لازم و نحوه درمان تصمیم خواهد گرفت.

  

شیمی‌ درمانی چیست؟

سلامت > درمان- مریم غفاری:
مردم از شنیدن واژه شیمی درمانی وحشت دارند و براین باورند که هر فردی که شیمی درمانی می‌شود، به بیماری سرطانی و درمان‌ناپذیری مبتلاست و به‌زودی زندگی را وداع خواهد کرد، در حالی که چنین نیست.

سرطان وقتی رخ می‌دهد که سلول‌های بدن به‌صورت غیرطبیعی و غیرقابل کنترل تکثیر شوند. شیمی درمانی به وسیله جلوگیری از تقسیم و تکثیر سلول‌های سرطانی موجب تخریب این روند می‌شود. داروهای شیمی درمانی از طریق خون به سلول‌های سرطانی و تمام قسمت‌های بدن منتقل می‌شوند.  این داروها روی سلول‌های سالم هم اثر تخریبی دارند که به‌صورت عوارض جانبی بروز می‌کند؛ این عوارض موقتی هستند و با پایان درمان قطع می‌شوند. یکی دیگر از مهم‌ترین عوارض شیمی‌درمانی، کاهش تعداد سلول‌های خونی است. اهمیت این عارضه تا حدی است که می‌تواند موجب مرگ بیمار شود. شما با مدیریت صحیح این عارضه می‌توانید در موفقیت درمانتان نقش بسزایی داشته باشید. مقاله حاضر به شما کمک می‌کند با همکاری پزشک و پرستار، بسیاری از مشکلات خونی‌تان را رفع کنید.

ریزش مو یکی از عوارض شیمی‌درمانی در استفاده برخی از داروهاست. ریزش مو در عین حال با طول مدت درمان و میزان مصرف دارو برای برخی از داروها بستگی دارد. در این افراد ریزش مو ناشی از آسیب به پیاز مو است و ساقه مو مقاومت خود را در مقابل شستن، فشار و شانه‌زدن از دست می‌دهد. ریزش مو معمولا حدودا پس از 2هفته از روز شروع نخستین مرحله شیمی‌درمانی شروع می‌شود و معمولا قابل برگشت است.

رویش جدید مو معمولا حدود 2ماه پس از پایان شیمی درمانی است. سوء تغذیه و کمبود پروتئین می‌تواند به ریزش مو در بیماران شدت بخشد. از نظر روانی ریزش مو می‌تواند اثرات منفی زیادی در بیماران به‌خصوص خانم‌های جوان داشته باشد. اضطراب، غم، خشم و ترس از تمسخر دیگران موجب انزواطلبی بیماران می‌شود و این اثرات روانی می‌توانند بر روابط اجتماعی و حتی زندگی جنسی برخی از بیماران اثر کند.

برای جلوگیری و کاهش اثرات روانی منفی ناشی از ریزش مو می‌توان قبل از درمان بیماران را به مقابله با آن آماده کرد. البته روش‌هایی برای جلوگیری یا کاهش ریزش مو در این بیماران پیدا شده است هر چند خود این روش‌ها تا حدودی مشکل‌آفرین هستند ولی در کاهش ریزش مو و اثرات روانی منفی آن مؤثر هستند.

مشکلات خونی در بیماران تحت شیمی درمانی

اندام‌های داخلی از قبیل مغز استخوان، طحال و کلیه به کمک سیستم گردش خون و شبکه عروق و غدد لنفاوی کار تولید و تکامل سلول‌های خونی را انجام می‌دهند. مغز استخوان به‌صورت یک بافت اسفنجی در داخل استخوان قرار دارد و به‌طور دائم در حال ساختن سلول‌های خونی است. محصول نهایی مغز استخوان، گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌هاست. این سلول‌ها بعد از ساخته شدن توسط سیستم گردش خون و شبکه لنفاوی به نقاط مختلف بدن منتقل شده و وظایفی را انجام می‌دهند.

 انواع سلول‌های خونی

گلبول‌های قرمز: اکسیژن مورد نیاز بدن را از ریه‌ها دریافت کرده به بافت‌های مختلف می‌رسانند و بالعکس اکسید کربن تولید شده در بافت‌ها را به ریه بازمی‌گردانند تا طی فرایند بازدم دفع شود. برای اینکه یک سلول پایه در مغز استخوان تبدیل به گلبول قرمز شود 25 روز زمان احتیاج است. به کاهش شدید گلبول‌های قرمز، آنومی گفته می‌شود که از طریق آزمایش خون و تعیین میزان RBC ، هموگلوبین و هماتوکریت مشخص می‌شود.

گلبول‌های سفید: وظیفه دفاع از بدن در مقابل عفونت‌ها را برعهده دارند. گلبول‌های سفید انواع مختلفی دارند. بعضی به‌وسیله تولید پادتن به مبارزه با میکروب‌ها می‌پردازند و بعضی به‌وسیله بلعیدن میکروب آن‌را هضم می‌کنند.  تولید گلبول سفید از سلول‌های پایه مغز استخوان 4 روز طول می‌کشد. کاهش شدید گلبول‌های سفید، نوتروپنی نامیده می‌شود که در آزمایش خون از طریق شمارش WBC ارزیابی می‌شود.

پلاکت‌ها: کارشان انعقاد خون طی خونریزی‌هاست. پلاکت‌ها این کار را به‌وسیله مولکول‌هایی در بدن تحت نام فاکتورهای داخلی و خارجی انجام می‌دهند. در حالت طبیعی همه این فاکتور‌ها در بدن وجود دارد. اگر یکی از این فاکتورها وجود نداشته باشد فرد دچار هموفیلی می‌شود. در این حالت بدن قادر نیست با انعقاد خون، خونریزی را قطع و کنترل کند. تولید پلاکت‌ها از سلول‌های پایه مغز استخوان طی9-5 روز صورت می‌گیرد.  کاهش شدید پلاکت‌ها، ترومبوسیتوپنی نامیده می‌شود و در آزمایش خون با شمارش (Platelate(Plt  مشخص می‌شود.

تأثیر شیمی‌درمانی روی سلول‌های خونی

داروهای شیمی‌درمانی از طریق گردش خون به همه جای بدن منتقل شده، هرگونه رشد و تکثیر را متوقف کرده یا کاهش می‌دهند. یکی از این نقاط، مغز استخوان است. کاهش رشد و تکثیر در مغز استخوان می‌تواند موجب آنومی، نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی شود.

البته با توجه به نوع دارو و تفاوت سرعت رشد سلول‌های خونی ممکن است یکی از 3عارضه مذکور یا هر سه رخ دهد.

درصورت بروز هر کدام از 3عارضه، پزشک معالج، تدابیری را در نظر می‌گیرد و با استفاده از روشی خاص آن‌را درمان می‌کند.

ممکن است پزشک معالج به‌دلیل کاهش سلول‌های خونی میزان دارو را کاهش دهد یا مدتی درمان را به تاخیر بیندازد. برنامه درمانی که پزشک برای شما تعیین کرده بهترین تصمیمی است که می‌توانسته اتخاذ کند. وقتی برنامه درمانی به هر دلیلی کاهش یابد یا به تاخیر بیفتد در واقع درمان، ناقص انجام شده است.

شیمی‌درمانی روش‌ها و مقادیر متفاوتی دارد. اگر سلول‌های خونی کاهش شدید داشته باشند پزشک برنامه درمانی را طوری تنظیم می‌کند که مشکلی به‌وجود نیاید. گاهی هم به‌رغم بروز مشکلات از بیمار می‌خواهد که عوارض را تحمل کند تا برنامه درمانی تکمیل شود. به گفته متخصصان خون، هر کدام از عارضه‌های آنومی، نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی نیازمند درمان اختصاصی هستند. سازمان انتقال خون با پالایش خون‌های اهدایی جهت آنومی و ترومبوسیتوپنی فراورده‌هایی را آماده می‌کند.

این فراورده‌ها که شامل خون کامل، خون شسته شده و پلاکت است در بانک خون نگهداری می‌شود و پزشک معالج درصورت نیاز تجویز می‌کند. فراورده‌های خونی بیشتر در مواقعی کاربرد دارد که نیاز باشد سریعا وضعیت گلبول قرمز و پلاکت بهبود پیدا کند.

فاکتورهای رشد خون ساز: این مواد، تولید سلول‌های خونی را در مغز استخوان تحریک می‌کنند. فاکتور رشد اضافی در بدن می‌تواند اثرات شیمی‌درمانی روی مغز استخوان را تا میزان زیادی کنترل کند. در طول شیمی‌درمانی ممکن است فاکتور رشد خونساز به‌صورت تزریقی تجویز شود تا تولید سلول‌های خونی جدید به حفظ وضع سلامتی کمک کند. برای هر کدام از سلول‌های خونی فاکتور رشد اختصاصی وجود دارد که ممکن است در طول درمان از انواع آنها استفاده شود. بیشتر فاکتورهای رشد به‌صورت تزریق زیر جلدی تجویز می‌شود. محل تزریق می‌تواند بازو، ران،  باسن یا شکم باشد و با توجه به نوع فاکتور رشد به‌صورت روزانه، یک روز در میان و هفتگی تزریق می‌شود.

فاکتور‌های رشد دارای عوارضی هستند که معمولا جدی نیستند و به‌وسیله دارو درمانی به خوبی قابل کنترل هستند. همه عوارض ناشی از تزریق فاکتور رشد، موقتی بوده و با پایان درمان، ناپدید می‌شوند.

بعضی از این عوارض عبارتند از: ادم (ورم)،  طپش قلب، درد استخوانی و افزایش فشار خون.  علائمی که ممکن است بروز کنند عبارتند از: خونریزی بینی، خونریزی دهان و لثه، خونریزی شدید در زمان  قاعدگی، خونمردگی ریز و نقطه‌ای در پوست،  خونریزی شدید و استفراغ یا مدفوع خونی

نکات مهم:

* در هنگام دریافت فاکتور رشد زمانبندی را طبق دستور پزشک رعایت کنید.
* درصورت تداخل شیمی‌درمانی با سایر برنامه‌های درمانی مانند واکسیناسیون یا حوادث خاص با پزشک معالج مشورت کنید.
* هر سؤال مرتبط با وضعیت سلامتی‌تان را یادداشت کرده و  هنگام ویزیت از پزشک یا پرستار سؤال کنید.
* درمان را نیمه‌کاره رها نکنید.