عکس هایی از جشن نوروز اوزیها در دبی1388
دیروز جمعه وبا اغاز سال نو ایرانی تنی چند از خانواده های اوزی گرد هم امدند تا این ائین باستانی نوروزی را با شادی وخوشی اغاز کنند جشنی که به همت اقای یونس رهنما عنایت الله نامور امین نامی و.... در مجتمع مسکونی اپ تون در مردف برگزار گردید جشنی بی سابقه در بین اوزیهای ساکن دبی بود که توجه خاصی به ائین باستانی نوروز شده بود این جشن که خود جوش بود وحضور صمیمی همشهریان ودوستدان این جشن باعث گردید که جوانان نیز خودرا در ان سهیم بدانند هر خانواده ای که حضور پیدا کرده بود شیرینی وهدیه خود هم به جشن اورده بود سفره زیبا هفت سین در دوقسمت مزین کننده جشن نوروز بود ومیز بزرگ شیرینی وچای واب میوه واب ودسر هم به جشن حال وهوای خوبی داده بود متاسفانه جای برگزاری اندک بود وبیشتر افراد دعوت شده بودند ومن وخانواده هم جز دعوت شدگان بودیم البته جای بسیاری از همشهریان دیگر خالی بود که بدلیل جای کم متاسفانه باعث عدم حضور انها شده بود که امیدواریم اوزیهای که توان مالی ساخت یک سالن بزرگ را دارند همتی کنند تا مکانی مناسب برای چنین روزهایی که همه همشهریان دوست دارند گرد هم ایند فراهم شود در هر حال جشن خوب وشاد وفرحبخشی بود که بی شباهت به عروسی اوزیها نبود موسیقی شاد وترانه های دل انگیز وخاطر انگیز حال وهوای دیگری به جشن نوروز داده بود که جا دارد از همه تشکر کنیم از اقای یونس رهنما وخانواده گرامی وفرزندانشان که زحمت زیادی برای اسباب ولوازم جشن کشیده بودند تشکر ویزه واز اقای امین نامی مسئول رستوران ریحان که با تهیه شام مناسب وسلف سرویس جشن نوروز را تکمیل کردند واقای عنایت نامور که قسمتی از مجری گری این برنامه به عهده داشتند نیز تشکر کنیم عزیزان دیگر و همه خانواده ها بنوعی نقشی خوب در این مراسم داشتند که از همه انهانیزتشکر می کنیم در این جشن اقای ایرج عابد زاده سعید ضیایی و....نیز ترانه هایی برای حضار خواندند که مورد تشویق حاضرین قرار گرفت در این شب بیاد ماندنی هدایایی از طرف اقای رهنما وشرکت کریستال کوپ به نوجوانان وکودکانبه رسم یادبود داده شد .گفتنی از این جشن زیبا زیاد است اما مجال کم تنها میتوان در یک کلام بگویم شبی بیاد ماندنی در اغاز سال نو ایرانی در اپ تون مردف بود شبی که پر از شادی وصمیمیت بود . روزگار یارتان ونوروز به کامتان باد









تشکر
با عرض تبریک سال نو و نوروز باستانی به همه ، جا دارد از کلیه عزیزانی که در بر گزاری جشن سال نو در آپ تون مردف همکاری و همدلی نمودند صمیمانه تشکر کنم ، از آقای عنایت الله نامور (مجری خوب برنامه اقای امین نامی مدیررستوران ریحان با تجربه ومسئول تدارکات شام و پذیرائی، فرزندم سیاوش در قسمت موسیقی و چاپ ، همسرم فرخنده و خانمها شهرزاد حسین نیا و هما نامی تدارکات و برپایی سفره هفت سین ، و دیگر دوستان و نوجوانانی که از صبح آنروز در آماده کردن سالن و در آخر برنامه در جمع آوری لوازم یاری نمودند .همچنین آزآ قای فرهاد ابراهیم پور مسئول محترم سایت ستاره های اوز برای پوشش خبری این برنامه و تشویق در برگزاری چنین مراسم هائی در آینده . یونس رهنما
ما چه اندازه با ائین سیزده بدر نوروزی اشنایی داریم
مطلب زیر
که برگرفته از کتب ونشریات ومنابع انترنتی می باشد ما را با گوشه ای از دیدگاههای
مختلف پیرامون سیزده بدر اشنا میکند که در نوع خود جالب وقابل توجه است سایت ستاره
های اوز این مطلب را بعنوان هدیه روز
سیزده بدر به مخاطبان خود میدهد تا بیشتر با این ائین باستانی ایرانی اشنا شوند
پايان بخش مراسم نوروزی جشن سيزده بدر است که روز سيزدهم فروردين ماه اتفاق
میافتد. و در واقع سال تازه برای کار و فعاليتهای اجتماعی و فرهنگی و کشاورزی از
روز چهاردهم فروردين آغاز میگردد.
گو اينکه در کتابهای تاريخی و ادبی گذشته از قبيل التفهيم ، تاريخ بيهقی و آثار
الباقيه که تمامی آيينهای نوروزی را مو به مو شرح دادهاند ، نشانی در مورد سيزده
بدر نيست و حتا شاعران آن زمان هم در اشعار خود اشارهای در مورد آن نکردهاند ،
اما هيچکدام از اينها دليل بر اين نيست که جشن سيزده بدر از آيينهای معتبر و
باستانی ايران نبوده است ، بلکه میتوان گفت چون اين جشن در ميان همهی قشرها
عموميت داشته و بطور کلی جشنی همه کس پسند و مردمی بوده ، نه پادشاه پسند و نه فقط
برای خواص ؛ و از سويی ديگر چون شاعران و نويسندگان آن زمان بيشتر رويدادها و
جشنهای رسمی را که در حضور شاهان برگزار میشده ، توصيف میکردهاند – از اين رو
در نوشتهها و اشعار آنان رد پايی از سيزده بدر وجود ندارد.
عقاید
مختلف ومتفاوت پیرامون عدد سیزده
و اما نحوست عدد سيزده – به علت تقارن بعضی از حوادث ناگوار با آن – نه تنها در
فرهنگ ايرانی ، بلکه از دير باز در فرهنگهای کهن ديگر هم مطرح بوده و موجب آمده که
وحشتی همگانی از نامبارکی اين شماره در نهاد بشر پديد آيد.
چنانکه تورات در سفر خروج باب ١١ و ١٢ ، در روز سيزدهی فروردين (= روز سيزدهم سال
نو مصری) از برخورد ستارهی دنبالهداری با زمين گزارش میدهد که در فضای زمين
درخشيده ، بطوری که در افق ايران هم ديده شده است. بر اثر اين برخورد زمين لرزهی
سهمناکی روی داده ، آتشفشانها به آتشفشانی پرداخته ، کاخها ويران گشته و بسياری
از مردم جان خود را از دست دادهاند.
مسيحيان هم از آنجا که در آخرين غذای حضرت عيسا (= شام آخر) سيزده نفر بر سر سفره
بودهاند و خيانت يکی از آنان موجب مصلوب شدن مسيح گرديده ؛ اين عدد را شوم
میدانند و هرگز سيزده نفر بر سر يک سفره غذا نمیخورند. (١)
دکتر محمود روحالامينی در اين مورد میگويد: من خود شاهد بودم که در يک
خانوادهی کاتوليک فرانسوی به علت نيامدن يکی از مهمانها ، ميزبان جمع سيزده نفری
را به دو گروه تقسيم نمود و در دو اتاق جداگانه شام داد تا از بدشگونی اين عدد
پرهيز کرده باشد. (٢)
شمارهی سيزده در تاريخ يونان هم به اين ناخجستگی مبتلاست ، چنانکه در تاريخ
آنان هم آمده است که فيليپ پدر اسکندر مقدونی مجسمهی خود را در معبدی گذاشت که
دوازده مجسمهی ديگر از خدايان در آن بود ، اما پس از زمانی کوتاه نامبارکی عدد
سيزده دامنش را گرفت و به دست دشمنانش به قتل رسيد.(٣)
ژرژ سيمس نويسندهی اروپايی هنگامی که در سال ١٨٩٤ به کلوپ شمارهی ١٣ فرا خوانده
شد ، دعوت را رد ّ کرد و در پاسخ دعوت نامه نوشت: آقايان ؛ دعوت نامهی شما رسيد،
از لطفتان سپاسگزارم... ، میترسم نحوست عدد ١٣ شمارهی کلوپ دامنم را بگيرد و در
زندگیام اثر بگذارد و مرا گرفتار مصيبتی کند که خانوادهام بیسرپرست بماند. از
اين رو از شما پوزش میخواهم. (٤)
در فرهنگ نمادها نيز سيزده را عددی میدانند که خود را از نظم هستی جدا کرده و آهنگ
طبيعی جهان را دنبال نمیکند. به همين دليل است که بسياری از شرکتهای هواپيمايی –
از جمله شرکت هواپيمايی "هما " در ايران – رديف سيزده را ندارد. و همچنين در شماره
گذاری خانهها از نصب پلاک(١٣) خوداری میکنند و به جای آن(١+ ١٢) مینويسند. (٥)
دکتر مهرداد بهار در مورد عدد سيزده و روز سيزده بدر نکات جالبی بيان میدارد که از
وی نقل قول میکنيم. او میگويد:
"گاهی از خود میپرسيم چرا نوروز دوازده روز است و سبب وجود سيزدهم عيد چيست؟
چرا کار کردن و پرداختن به امور جاری در اين روز نحس است؟ بايد گفت زير تأثير نجوم
بين النهرينی ، اساطير نجومی در ايران شکل میگيرد که بنا بر آن هر يک از دوازده
اختر که خود بر يکی از برجهای دوازده گانه حاکم است ، هزار سال بر جهان حکومت
خواهد کرد. از اين رو عمر جهان دوازده هزار سال است و در پايان دوازده هزار سال ،
آسمان و زمين در هم خواهد شد. محتملاً ، اين اسطوره خود نيز ريشهای بابلی دارد و
ظاهراً باور بر آن بوده است که در اصل ، پس از دوازده هزار سال ، آشفتگی آغازين باز
میگردد. به گمان انسان اعصار کهن آن چه در کيهان بزرگ (هستی) رخ میداد ، در
کيهان ُخرد (در جهان انسانی) نيز رخ میداد ؛ اين عقيده ريشه از همانجا دارد که
گفتيم انسان که تنها قادر به شناخت نسبی خود بود ، جهان را قياس از خويش میگرفت و
گمان میکرد کيهان بزرگ همچون اوست. با اين باور بود ، که سال دوازده ماهه را
توجيه میکردند. طبعاً عوامل نجومی ديگری چون گردش ماه در اين امر و پديد آمدن سال
دوازده ماهه مؤثر بوده است ، اما توجيه اساطيری سال دوازده ماهه بر اساس عمر دوازده
هزار سالهی هستی ، بهترين توجيهی به نظر میرسيد که در چارچوب اعتقادات کهن
میگنجيد. جشنهای دوازده روزهی آغاز سال نيز با اين سال دوازده ماهه و دورهی
دوازده هزار سالهی عمر جهان مربوط است. انسان آنچه را در اين دوازده روز پيش
میآمد ، سرنوشت سال خود میانگاشت و گمان میکرد اگر روزهای نوروزی به اندوه
بگذرد ، همهی سال به اندوه خواهد گذشت. بسياری از اين باورها هنوز برجاست ، مختصر
آن که دوازده روز آغاز سال نماد و مظهر همهی سال بود.
اما اگر در پايان دوازده هزار سال جهان درهم میشد و آشفتگی نخستين ، باز میگشت ،
و اگر به نشان آن ، در پايان هر سال قانون از ميان بر میخاست ، پس در پايان دوازده
روز نيز يک روز نشان آشفتگی نهايی و پايان سال را بر خود داشت. در اين روز کار
کردن ، و نظام عمومی را رعايت کردن نيز از ميان برمیخاست و شايد عياشیها و "ارجی"
باری ديگر برای يک روز باز میگشت. نحسی سيزدهم عيد نشان فروريختن واپسين جهان و
نظام آن بود". (٦)
دکتر
بهرام فرهوشی در مورد گجستگی عدد سيزده میگويد:
"در اساطير ايرانی عمر جهان هستی دوازده هزار سال است و عدد ١٢ هم از بروج
دوازده گانه گرفته شده است. پس از اين دوازده هزار سال عمر جهان بسته میشود و
انسانهايی که در جهان هستی وظيفه شان جنگ با اهريمن بوده است به پيروزی نهايی
میرسند. از آن پس ديگر جهان مادی وجود نخواهد داشت و آدميان به جايگاه ابدی خويش
، به عالم مينو باز میگردند. با دانستن اين موضوع میتوان گفت که اولين دوازده
روز فروردين تمثيلی از اين دوازده هزار سال است و سيزدهم تمثيلی از هزارهی سيزدهم
میتواند باشد که آغاز رهايش از جهان مادی است و از اين رو روز سيزدهم میتواند روز
بازگشت ارواح به جهان مينوی و روز رهايش کيهانی باشد ". (٧)
دکتر ميرجلالالدين کزازی نيز در مورد عدد سيزده و روز سيزده بدر نظری دارد که
شنيدنی است. او میگويد:
"يک ديدگاه فرهنگی است که ما میتوانيم با کند و کاو در باور شناسی و نماد شناسی
کهن ايرانی ، ريشهها و خاستگاههای بی شگونی ١٣ را به در کشيم و بررسيم. در اين
باور شناسی پارهای از شمار (اعداد) ارزش نمادين داشته است.
عدد يک (= ١) در باورشناسی باستانی ايران نشانهی راز آلود خداوند است. عدد دو (=
٢) ارزش آيينی دارد: آسمان و زمين ، نرينه و مادينه و... دو بدين سان ساختار و سرشت
آفرينش را برما روشن میدارد. کاربردهای نمادين عدد سه (= ٣) اين است که اين شمار
به گونهای رازآلود ، آفرينش و پديدهی هستی را نشان میدهد. در باورهای ايران از
زادگان سه گانه و يا مواليد ثلاث سخن به ميان رفته ، زادگان سه گانه کانی و يا
جاندار است. عدد چهار (=٤) ، چهار گوهر را نشان میدهد. در پنج (= ٥) میتوانيم
از پنج حس سخن بگوييم. در شش (= ٦) به شيوهی نمادين جهان آشکار میشود و ما
معتقديم پديدههای گِتی شش سويه هستند. اما هفت (= ٧) در ميان يکان از کارآيی و
ارزش و باور شناختی افزونتری برخوردار است. عدد هشت (= ٨) با بهشت در پيوند است.
عدد ُنه (= ٩) باز شماری است که در فرهنگ ايرانی ارزش آيينی ويژهای دار د و از
شمار سپند (مقدس ، پاک) است. عدد دوازده (١٢) در نماد شناسی نشانهی کمال است.
دوازده در گروه خودش ارزش بسيار دارد. ما هفت اختر و دوازده برج را داريم. هفت در
عدد دوازده گردان است پس اگر دوازده را نشانهی کما ل بدانيم ، اين عدد خجسته ترين
خواهد بود، زيرا آرمان آفرينش رسيدن به سر آمدگی و کمال است. پس اگر به شمار سيزده
(= ١٣) رسيديد ، اين همه از ميان خواهد رفت و زمانی که به چهارده میرسيم ، دوباره
گجستگی روی میدهد. ايرانيان از دير زمان روز ١٣ را از خانه بيرون میرفتند که بی
شگونی اين روز را از خود دور بدارند. شايد يکی از دلايلی که عدد ١٣ نزد ايرانيان
نحس است و مردم برای فرار از اين نحسی ، روز سيزده بدر را در دامان طبيعت به سر
میبرند ، ترويج فرهنگ بد شگونی آن توسط مردم از گذشته تا حا ل است ".
دکتر کزازی در مورد کسانی که سخت به نحوست اين روز اعتقاد دارند و از آن زيان
میبينند ، میگويد: " اين زيان در گجستگی عدد ١٣ نيست ، بلکه در باوری است که
آنها به اين گجستگی دارند.
باور به گجستگی آن نيروهای درونی و بيرونی با ور را با او همسو و همگرا و کانونی
میکند و نيروها اثری بر پيرامون میگذارد ". (٨)
تاریخچه ی سیزده بدر
همانطور که پیشینه ی جشن نوروز را از زمان جمشید میدانند درباره ی سیزده به در هم
روایت هست که :
« جمشید شاه پیشدادی روز سیزده نوروز را در صحرای سبز و خرم خیمه و خرگاه بر پا می
کند و بارعام می دهد و چندین سال متوالی این کار را انجام می دهد که در نتیجه این
مراسم در ایران زمین به صورت سنت و آیین درمی آید و ایرانیان از آن پس سیزده بدر را
بیرون ازخانه در کنار چشمه سارها و دامن طبیعت برگزار می کردند
و اما پيشينه و انگيزهی عدد سيزده هر چه که باشد، در ايران هميشه رسم برآن بوده که
روز سيزدهی نوروز – سيزدهی فروردين – تمامی مردم از شهری و روستايی و از هر طبقه
و دسته ، بايد از خانهها بيرون آمده و خود را به دشت و صحرا بسپارند. و ديگر اينکه
جايز نيست – حتا برای زمانی کوتاه – به خانههای يکديگر وارد شده و صاحب خانه را
گرفتار نحوست نمايند. چنانکه علامه عباسعلی کيوان ، در خاطرات هفتاد سالهاش از
باور مردم شهر خود قزوين در اين باره در کتاب خود کيوان نامه مینويسد:
"روز سيزده بدر جايز نبود برای ديد و باز ديد ، به خانهای رفت ، هم صاحبخا نه
به فال بد میگرفت و میگفت نحوست را به خانهی من آوردهاند و هم رونده نمیخواست
مبتلا به نحوست آن خانه شود. روز سيزده بايد به صحرا رفت. زيرا آن چه بلا در اين
سال بيايد ، آن روز مقدر وتقسيم میشود. پس خوب است ما درشهر و خانهی خود نباشيم
، شايد در تقسيم بلا، فراموش شده و از قلم بيافتيم." (٩)
بسياری از مراسمی که در جشن سيزده در ايران برگزاز میشود ، معانی اساطيری و تمثيلی
دارد.
* شادی و
خنده به معنای فرو ريختن پليدی و انديشههای تيره ؛
*مهربانی و روبوسی ، نماد آشتی و استحکام دوستی و پاکيزگی از دشمنی و عداوت ؛
*افکندن سبزههای هفت سين به آب رونده نماد فديه به ايزد بانوی آب (آناهيتا) ؛
*خوردن غذا در دشت نماد فديهی گوسفند بريان ؛
*گره زدن سبزه برای باز شدن بخت ، تمثيلی از پيوند زن و مرد و ادامهی نسل است.
از ديگر رسمهای شوخی آميز روز سيزده که مشخص نيست نخست از کجا آغاز شده ، دروغ روز
سيزده است. چنان که اروپاييان نيز روز اول آوريل که به روز سيزدهی فروردين ما
بسيار نزديک است ، (هر چهار سال يک بار سيزدهی فروردين و اول آوريل برابر میشوند)
اين رسم را دارند. بطوريکه روز اول آوريل سال ١٩٧٦ راديو فرانسه در اخبار ساعت هفت
صبح اعلام نمود که امروز برج ايفل خراب خواهد شد. با شنيدن اين خبر عدهی زيادی
حيران و هيجان زده به محل برج رفتند و در آنجا با اعلاميهی دروغ اول آوريل روبرو
شدند. (10)
اگر در گذشته مادران و
پدران ما، سبزههای نوروزی خود را در اين روز به صحرا میبرده و برای احترام به
زمين و گياه، آنرا در آغوش زمين می كاشتهاند، امروزه ما آنرا بسوی يكديگر پرتاب
میكنيم و تكهتكهاش می کنيم
اينک با آرزوی سيزده بدری شيرين برای تمامی خوانندگان ايران امروز نوشتار را با چند
بيتی از غزل زيباي محمد حسين شهريار که در روز سيزده بدر سروده شده و به اين رسم
اشارهای آشکار دارد ، به پايان میبريم:
من خود آن سيزدهم...
يار و همسر نگرفتم که گرو بود سرم
تو شدی مادر و من با همه پيری پسرم
تو جگر گوشه هم از شير بريدی و هنوز
من بيچاره همان عاشق خونين جگرم
پدرت گوهر خود تا به زر و سيم فروخت
پدر عشق بسوزد ، که در آمد پدرم
عشق و آزادگی و حسن و جوانی و هنر
عجبا هيچ نيارزيد که بی سيم و زرم
هنرم کاش گره بند زر و سيم بود
که به بازار تو کاری نگشود از هنرم
سيزده را همه عالم بدر امروز از شهر
من خود آن سيزدهم کز همه عالم بدرم (11)
-------------------
مآخذ:
١ - فرهنگ سمبلها ، انتشارات پنگوين ، چاپ چهارم ، ١٩٩٦ ص ٩٨٨ و ٩٨٩ (The
Penguin Dictionary of Symbols).
٢ –
آيينها و جشنهای کهن در ايران امروز ، محمود روح الامينی ، انتشارات برگه ،
زمستان ١٣٦ ، ص ٧٠ (پانويس ١)
٣ – فرهنگ
سمبلها ، همانجا
٤ – عقايد خرافی و آثار شوم آن ، برقعی ، سايت اينترنتی بهنام
٥ – فرهنگ سمبلها ، همانجا ؛ محمود روح الامينی ، همانجا (پانويس ٢)
٦ – نوروز ، زمان مقدس ، دکتر مهرداد بهار ، ماهنامهی چيستا ، فروردين ١٣٦٢ ، ص
٧٧٧ و ٧٧٨
٧ – جهان فروری ، دکتر بهرام فره وشی
٨ - سيزدهی فروردين پِمانی همگانی برای حفظ محيط زيست ، همشهری ، ١٥ فروردين ١٣٧٧
٩ – آيينها و جشنها... ، ص ٧٠ و ٧١
١٠-
ص
آيينها و جشنها... ، ص ٧٢
١١ -
از صبا تا نيما ، يحيا آرين پور ، ج ٣
،
,و
روزنامه ایران- شماره
۳۴۳۰ -۸
فروردین۱۳۸۵
WWW.EWAZSTARS.COM