این صفحه به مجموعه نظرات وپیشنهادات واثارارائه شده در کارگاه شعر اوزی اختصاص دارد
کارگاه شعر اوزی
در
اوز هم پر جنب و جوش تر عده ای دستی در این کار دارند
و ما شاهد چند شب شعر اوزی در دبی و در اوز بوده ایم .که گاه با حضور جمعیتی
نسبتا بزرگ برگزار شده است . در این
شب های شعر آنانی که سروده ای دارند
با هر مضمونی و با هر سبکی به ارائه شعر خویش پرداخته اند . شاید بتوان گفت
آنچه که با استقبال عامه مواجه شده است شعر های طنز از چندین نفر امثال آقای
میر زینل است که باعث خنده بر لبان شنونده گردیده است و با چاپ شعر ها در عصر اوز و
ماهنامه مروارید مهر و در دسترس قرار گرفتن آنها اینک احساس می شود تا جدی تر به
مقوله شعر اوزی پرداخته شود . به این منظور
و پس از ارائه پیشنهاد آقای عنایت الله نامور
در شب شعر اخیر که در شارجه برگزار گردید جلسه
ای با حضور خانم سلمانپور ؛ آقای نامور و آقای ابراهیم پور تشکیل شد تا نسبت به
برگزاری جلسات کارگاهی شعر گویشی از اوز اقدام گردد .هدف از این کارگاه
در وحله اول کنکاش و کاوش در زمینه های گویش اوزی و پیدا کردن چشم انداز و
گستره ی ادبی در این گویش است . قصد بر این است تا با شناخت گذشته شعری و
ادبی گویش و آگاهی از امکانات بالقوه
آن از راه بررسی و نقد اشعار منتشر شده دست بکار تجزیه و تحلیل نقادانه از شعر
گویشی زده
تا از این مجال به مقوله شعر با نگاهی جدی
و تازه و
نو نگریسته شود.
همانطور که از نام این کار بر می آید این جا یک کارگاه است .
جایی است که شعر ها تحت ذره بین و
با دقت و تا آنجا که وسعت آگاهی در این
کارگاه اجازه دهد مورد بازبینی و بررسی قرار می گیرد . نکات برجسته و نو و تازه
آنها نمایان و عیب و کاستیها اشعار آشکار می شود . قصد بر این است تا
بحث هایی که در کارگاه ارائه می شود کتبی باشد
و نوشته ها هم منتشر گردد تا همه در جریان
این گفتگو ها قرار گیرند .
کارگاه شعر اوزی
-
جلسه دوم
همانطور که قبلا به اطلاع رسیده بود
مدتی پیش تصمیم بر ان گرفته شد تا جهت پویا کردن امر
شعر اوزی کارگاهی برای این امر تشکیل
شود تا با بررسی دقیق تر اشعار و نقد آنها راهکارهای
آن جستجو شود .
جلسه دوم این کارگاه در دفتر کار خانم سلمانپور و با حضور
آقای منصور فقیهی نژاد ؛ آقای فرهاد ابراهیم پور
و آقای عنایت الله نامور جهت بررسی سابقه شعر در اوز و
سنت های شعری قدیم
و عامیانه اوزی تشکیل گردید . در این جلسه در مورد امر
شعر اوزی از دیدگاه تاریخی
و سا بقه شعر در اوز و نیز درباره شعر عامیانه از قبیل
( سرود ) عروسی و ترانه ها ی عامیانه و مناسبتی و لالایی ها و دیگر موارد آن گفتگو
شد و در یک نظر کلی تاریخ شعر اوزی
تا حدودی تعریف شد . اینک موضوعاتی که در ان جلسه مطرح
شده است را مطالعه می کنیم :
ابتدا در مورد
سرودن شعر و اینکه شاعر اصولا تا چه اندازه هنگام
سرودن شعر به خوشایند شنوندگان و مردم نظر داشته باشد گفتگو شد . در این مورد گفته
شد که اگر فرضا عده ای خوش داشته باشند که شاعر اوز در باره ( مهوه –تولک – موه –
زندگی قدیم چاروداری و .... ) بسراید آیا شاعر می باید خود را مقید به این توقع کند
. یا این که انچه که احساس و و ظیفه خود می داند را در سرودن بکار گیرد ؟ که نظرها
به این معطوف بود که شاعر نباید در قید و بند این توقعات خود را اسیر کند .
مطلب بعدی که در باره ان گفتگو شد نوشتن و انتشار اشعار و بحث
هایی که درباره شعر اوزی می شود بود . گفته شد که شعر اگر نوشته نشود و انتشار
نیابد
امکان ماندگاری نخواهد داشت و درباره شعر شفاهی هم امکان بحث
و نقد وجود ندارد . هرچند که نوشتن به اوزی خود یک مساله پیچیده ای است ولی تصمیم
گرفته شد که بحث هایی که در کارگاه شعر می شود مکتوب باشد و حتما منتشر گردد . گفته
شد که تنها ادبیات و شعر است که به پایداری زبانها و گویشهای مانند گویش اوزی مدد
می رساند .
سپس
با توجه به اصل موجودیت کارگاه شعر و وظیفه ای که برای خود در نظر گرفته است در این
باره بحث شد که چون درباره شعر اوزی گفتگو می شود ابتا باید پژوهش و بررسی کنیم و
ببینیم که اصولا شعر در اوز از چه سابقه تاریخی برخوردار است . و تاریخ شعر اوزی
چگونه است ؟
پس از ان در باره تاریخ شعر اوزی و انواع اشعاری که در اوز
وجود داشته بحث شد .معلوم شد که در اوز از قدیم و لااقل می توان گفت ازپایان دوره
صفویه مردمان ( انهایی که سواد داشتند ) از کتابچه هایی بنام ( بیاض ) که در واقع
گنجینه اشعار بوده است استفاده می کردند . این بیاضها دفترچه کوچکی بوده است که در
آن اشعار شاعران بزرگ ایران مانند سعدی و حافظ و فردوسی ... و اشعار شاعران منطقه
مانند مولانا نامی و محیا
... و نیز اشعار شاعرانی از اوز درج می شده است . هر
چند تقریبا غالب اشعر درج شده در این بیاضها شعر فارسی است ولی گاه گاه اشعاری به
گویش اوزی هم در آنها یافت می شود . در واقع می توان گفت توجه به امر شعر در اوز از
قدیم رواج داشته و جمع آوری و نگه داری شعر نوعی عادت پسندیده بوده است . جالب توجه
این که صاحبان بعضی از این بیاضها زنان بوده اند . بنا براین توجه به این بیاضها می
تواند ما را تا اندازه زیادی با امر شعر در اوز آشنا کند .
پس از آن در مورد اشعا عامیانه بحث شد . و انواع این گونه شعر
مورد بررسی قرار گرفت که شامل (سرود عروسی – لالایی - ترا نه های محلی و مناسبتی –
سروده های کار – سروده های باران و.... ) بود که در باره آنها تا اندازه ای گفتگو
شد و از هر یک نمونه هایی از طرف شرکت کنند گان قرائت شد و در باره بعضی از آنها و
ساختار و مضمونشان بحث مختصری به عمل آمد . در پایان معین شد در جلسه آینده در باره
سروده های عروسی
و ساختار آنها بحث شود .
...............................................................................................................