امشب شب یلدا است

صبح صادق ندمد تا شب یلدا نرود(سعدی)

شب یلدا یکی از کهن ترین ائین های ایرانی است شب یلدا بلند ترین شب بین تمام شب های سال است وروز اول دی ماه روزها کم کم طولانی میشد تا به تابستان میرسد که روزها وروشنایی زمین بیشتر میشود

واژه يلدا سرياني و به معني ولادت است. ولادت خورشيد ( مهر، ميترا ) و روميان آن را ناتاليس انويکتوس يعني روز تولد ( مهر ) شکست ناپذير نامند

بنابر باور پيشينيان، در پايان اين شب دراز، که اهريمني و نامبارکش مي دانستند ( و مي دانند )، تاريکي شکست مي خورد، روشنايي پيروز و خورشيد زاده مي شود و روزها رو به بلندي مي نهد،. گويند در اين روز نور از حد نقصان به حد زيادت خارج مي شود، و آدميان نشو و نما آغاز مي کنند و "پري" ها به ذبول و فنا روي مي آورند. » انچه که در فرهنگ فارسی معین بر اساس اقتباس  از لغت نامه دهخدا و حواشی علامه قزوینی مندرج شده نیز بر این توضیحات دلالت دارد

(يلدا اول زمستان و شب آخر پاييز است که درازترين شب هاي سال است. و در آن شب، يا نزديک بدان، آفتاب به برج جدي تحويل مي کند و قدما آن را سخت شوم و نامبارک مي انگاشتند.  در بيشتر نقاط ايران در اين شب مراسمي انجام مي شود. شاعران زلف يار و همچنين روز هجران را از حيث سياهي و درازي بدان تشبيه کنند. و از شعرهاي برخي از شاعران مانند سنائي، معزي، خاقاني و سيف اسفرنگي، رابطه بين مسيح و يلدا ادراک مي شود. يلدا برابر با شب اول جدي و شب هفتم دي ماه جلالي و شب بيست و يکم دسامبر فرانسوي است.)

در این شب خویشاوندان واهل خانواده پیش بزرگتر طایفه می روند وشب بلند یلدا را با خوردن شیرینی و اجیل ونشستن دور کرسی وخوردن هندوانه ومیوه جات دیگر سپری می کنند دور هم جمع شدن خانواده وطایفه خود فرصتی است تا سری هم به دیوان حافظ بزنند واز کتاب شعر حافظ فال بگیرند

در منطقه لارستان بخصوص نزد اهل سنت  منطقه متاسفانه در گذشته اهمیتی به شب یلدا نمی دانند وان را مال سرحدی ها می دانستند اما کم کم نسل جوان به این ائین واهمیت ان نزد ایرانیان توجه دارد ودر بعضی از خانواده های اوزی با جمع شدن چند خانواده وخوردن هندوانه وشیرینی واجیل  شب یلدا را پاس می دارند   

درباره شهرومردم اوز     (1)

اوز به فتح الف و واو و سکون ز نام شهری است دراستان فارس تابع شهرستان لارستان که در 54درجه و

 53دقیقه طول شرقی و45درجه و27دقیقه عرض شمالی ازنصف النهارگرینویچ واقع شده ودر 40کیلومتری غرب

 لارودردشتی بطول حدود30کیلومتروعرض متوسظ4کیلومترقراردارد

 این منظقه ازجنوب به ارتفاعات فیشورکه به صورت تاقدیس طویلی است که ازشرق دشت خنج تاشهر لار ادامه

 دارد<محدود می شود<نواحی شمال دره اوز نیزبه کوههای کم ارتفاع به موازات دره وتاقدیس مذکورمحصورشده

 است.ارتفاع شهراوزازسطح دریا950متر.مساحت حوزه دشت اوزحدود150کیلومترمربع ومساحت

 شهراوزحدود5/2کیلومترمربع می باشد.جمعبت شهراوزمطابق اخرین سرشماری که  در سال1375صورت

  گرفته است حدود15هزارنفربوده است.

 اوز ازنظرتقسیمات کشوری از سال1328تاکنون به صورت بخش باقی مانده ودرحال حاضراز2دهستان بیدشهر

 وفیشور و14روستا تشکیل شده که جمعیت کل ان55000 نفرمی باشد.مردم بومی این منطقه ازنظرمذهبی اهل

 سنت وپیرو امام شافعی می باشند.

 منطقه اوز از لحاظ تقسم بندی هوا شناسی جز مناطقی است که دارای اب و هوای گرم وخشک است

 .حداکثربارندگی دراین شهردرماههای دی وبهمن وحداقل بارندگی دراذرماه می باشد.میزان متوسط بارندگی

 سالانه حدود 180میلیمتر وحداقل ان حدود 18میلیمتر اندازه گیری شده است.حداکثر درجه حرارت درماههای

 تیرومردادبه46درجه سانتیگرادمی رسدوحد اقل ان صفردرجه است که مربوط به ماههای اذرودی می باشد.

 این منطقه ازنظرمنابع اب بسیار فقیر است وجریان اب سطحی درمنطقه وجود ندارد و اب ابرفتها دارای ظرفبت

 کم وکیفیت نامطلوب می باشد.چاههای اکتشافی که بیشتر انهاتوسط نیکوکاران اهل شهر حفر و تجهیز شده اگر هم

 ابدهی مناسبی داشته باشند کیفیت اب انها بعلت تدخل اب شور مناسب نمی باشد وقابل اشامیدن نیست وتنها مورد

 استفاده غیر شرب دارد.

 اهالی اوز برای تامین اب شرب اززمانهای بسیاردوراقدام به احداث اب انبارها وجمع اوری اب باران درانها

 نموده و می نمایند.این اب انبارها بامعماری خاصی که ویژه انست ساخته می شود وهرکدام صدها سال باقی می

 مانندوازنمادهای خیرمنظقه ای به شمارمی ایند بطوریکه ازگذشته های خیلی دور همه ارزومی کرده ومی کنند که

 درعمر خود بتوانند یکی ازاینها را برای استفاده عموم یسازند.

 ازنظرتاریخی وجود قلعه پرویزه در5کیلومتری شرق اوزواثار باقیمانده ابادی های کوچک قدیمی در مناطق

 مختلف اطراف اوز مانند برزگو ومربط ، تگزو.کهنه خلیل وگویش مخصوص منطقه که بازمانده زبان پهلوی

 ساسانی است نشان از قدمت این منطقه تا عهد باستان دارد وچند فقره اثار باقیمانده که تاریخی بر انها ثبت است به

  قرن هشتم و نهم هجری قمری دلالت دارد.

 درکتاب تاریخ جهانگشای نادری ذیل حوادث مربوط به قیام شیخ احمد مدنی ومحمدخان بلوچ ازاوز نام برده شده

 است(1146هجری قمری.)همچنین درکتاب صنعتی شدن ایران وشورش شیخ احمد مدنی نوشته دکترویلم

 فلورهلندی ترجمه ابوالقاسم فقیری ازاوزبصورت ahwas  یا evas به عنوان روستای سنی نشین یاد شده است.این

 کتاب خودبرگرفته از اسناد شرکت هندخاوری هلند است که درسال 1725 میلادی در بندر عباس شعبه ای داشته و

 بااداره مرکزی خود در هلندمکاتبه کرده است .نیزدرهمان کتاب نامه ای از شیخ احمد مدنی بتاریخ ژوئن

 1733که برای شرکت مزبورنوشته شده دران امده است: مقصود من ازاینکار همانابازگرداندن نظم و قانون بوده

 امابمحضرسیدن به اوزسپاهیان محمدخان بلوچ وامیر خان بر من تاختن گرفتندولی من انچنان پایداری کردم که

 هردوازدرصلح درامدند.

 درکتاب فارسنامه ناصری ذیل حوادث سنه1147 هجرب قمری امده است که نادر قلی ،قلعه پرویزه اوز را که

 برفرازکوهی بلند واقع شده  واهلش ازخیرخواهان محمدخان بلوچ بودندمحاصره نموده وتصرف کردند .در دوره زندیه اوز

 مانند سایر مناطق استان فارس درارامش بوده است .ازمشخصات بارز این دوره وجود شانزده کارگاه تفنگ سازی

 در شهر اوزذکرشده است .درتاریخ دلگشای اوز نوشته مرحوم ملا محمدهادی کرامتی امده است : اما چیزی که

 مشهود است ،ترقیات صنعت حداد ی است بخصوص حرفه و فن تفنگ سازی که اکثرا ومرارا درصنایع اهنگری

 واستادی یدطولانی داشته وکلیه اهالی در این شغل لازم وملزوم یکدیگربوده اند.ومی افزاید : فی الحقیقه این

  صنعت حدادی در اوزشهرتی به کمال داشت که ازاطراف وجوانب مردمانی کثیر برای بیع شری اسلحه رجوع به

 اوزمی نمودند ،ترک وتاجیک درقبال اجناس ومتاعی که برای فروش می اوردند باکمال اشتیاق تفنگ ولوازم آهنی

 قبول می کردند.

 تفنگ های ساخت اوز در بندر عباس و بلوچستان ونیز مسقط به فروش می رفته است ودرعهدکریمخان زند چند

  نفر از استاد کاران این حرفه با دستگاهها و لوازم کار خود به شیراز فرا خوانده شدند تا در انجا به تولید تفنگ

 بپردازند.رونق صنعت تفنگ سازی دراوز تاعهدمحمدشاه قاجار ادامه داشته است.

 در رابطه با عهد قاجار نیز در کتاب فارسنامه  ناصری تالیف میرزا حسن قسایی در زیل حوادث سنه1268هجری

 قمری امده است  در ماه صفر این سال نواب والا نصرت الدوله  برای نظم گرمسیرات فارس از شیراز حرکت

 فرمود ، در لار میرهاشم اوزی که مدتها سر به عصیان کشیده اعتنایی به حکومت لارستان نداشت را ماخوذ داشته

 مقید فرمود و درقصبه فرگ(در نزدیکی حاجی اباد دارداب) میرهاشم اوزی را بکشت. در عهد ناصرالدین شاه قاجار بازرگانان اهل اوز در

  سرتاسر منطقه جنوب ایران به تجارت مشغول بوده اند از جمله در بنادر فعال ان زمان مانند بندر عباس

 وبندرلنگه ونیز درشهرهای کرمان و یزد.دربندر عباس هنوز محله اوزی ها ونیز مسجدجامع شهر که در سال

 1175 هجری قمری توسط مرحوم حاجی زینل ابوالقاسم اوزی بنا شده است از رونق کافی برخورداراست

 این مسجد هم اکنون با حفظ باقیمانده اثار قدیم ان با همت وکوشش اهل خیر وبا مشارکت خیرین اهل اوز در دست

 بازسازی می باشد 

 در حوادثی که منجر به انقلاب مشروطیت گردید تجار اوزی درهواخواهی از مشروطیت نقش داشته اند وهرجاکه

 توانسته اند به هواداری از ان پرداخته اتد ، درکتاب خاتون هفت قلعه اثرباستانی پایزی (چاپ تهران1344ص

 129تا166در...... امده است :امیراعظم نصرت الله خان برادرزاده عین الدوله که حاکم کرمان شده

 بود پیشخدمت خاص امیر اعظم درجیرفت (معین الممالک) ازمبارزین مشروطه را توقیف کرد تا10هزار تومان

 به امیر اعظم بفرستد .یوسف خان سنجری که دراین جریان دخیل بوده است می نویسد به اتفاق مشهدی علی

 بادوهزارتومان پول بارقاطر رفتیم کرمان هشت هزار تومان دیگر را تجار اوزی دادند وبردیم صندوق تحویل

 امیر دادیم تامعین الممالک ازاد شد.دراوز نیز انجمن ایالتی درسال1326هجری قمری تشکیل یافته بوده است.

 باسقوط حکومت قاجاریه وبقدرت رسیدن رضاخان ،بازرگانان اوزی هم مانندبسیاری ازبازرگانان جنوب کشور

 وبنادرخلیج فارس به قسمتهاب جنوبی خلیج فارس مهاجرت کردند ودرشیخ نشینهای بحرین،کویت؛دبی،شارجه

 ویابنادرجده،عدن،بمبئی وکراچی کار خود را دنبال کردند وتاحدزیادی باعث شدند که نسلهای اینده انها هم به دلایل

 مختلف بدانسوها توجه پیدا کرده و راهی انسوی خلیج فارس شوند و درانجاها مشغول تجارت گردند .درحال

 حاضر اخلاف ان مهاجرین بصورت فامیلهای بزرگ دران دیار ماندگارند  وازمیان انهاتجارمعروف سربراورده

 اند که علاقه وارتباط خودبازادگاه پدراجدادی خویش را حفظ نموده وهم  درعمران وابادی منطقه اوز نقش بسزائی

 ایفاکرده اند ونیزدرتامین اقنصادی شهروجامعه تاثیر بسزائی داشته و دارند

 مسایل طبیعی مانند بی ابی که خود از اسباب عدم پیشرفت مخصوصا از نظر کشاورزی و دامداری ونیزمایه

 سختی معیشت و زندگی است باعث ادامه خوی مهاجرت در نسل های بعدی این مردم بوده است که هنوز هم این

 خصوصیت در میان انهاقوی بوده وادامه دارد ،بطوریکه بسیاری ازاهالی اوز درشهرهای بندرعباس وشیراز

 وتهران ودرخارج ازکشور در سطح وسیعی درکشورهای امارات وکویت ودرسطح پائین تر در قطر و بحرین

 ونیز اروپا وامریکاوکانادا واسترالیا ساکن هستند.

 از نظر زبان و گویش : زبان لارستانی وگویش اوزی را می توان ادامه زبان پهلوی ساسانی دانست.مفعول به

  واسطه و افعال متعددی وضمائرازوجوه مشترک زبان لارستانی وپهلوی است .وجود اتشکده اذرفرنبغ درمنطقه

 کاریان لارستان در60کیلومتری شمال غربی اوزکه قباد پادشاه ساسانی درانجاتاجگذاری کردومزدک حرکت

 خودراازانجااغازنمود(تاریخ اجتماعی مرتضی راوندی ) عامل مهمی در تاریخ لارستان بشمار می رودوزبان

 پهلوی که زبان رایج دوره ساسانیان بوده است زبان مردم این منطقه نیز بوده وتاکنون تااندازه ای باقی مانده

 ومورداستفاده است.

 وجودواژه های کهن زبان پهلوی درگویش اوزی حاکی ازقدمت این گویش می باشدوتشابه واژه های لارستانی با

 واژگان پهلوی در بعضی مواردبه حدی است که می توان کلماتی رانام بردکه باگذشت قرنهاهنوزباهمان تلفظ

 ومعنابه کاربرده می شودمانندخرس (به فتح خ وسکون ر و س) به معنای اشک چشم وشیشته بمعنای خمیر کردن

 سرشتن.درصرف افعال نیز همانندی هایی بین گویش اوزی وزبان پهلوی وجوددارد

 این زبان در زمانی گستره وسیعی داشته بطوریکه زبان مادری بزرگانی چون سعدی وحافظ هم شباهت زیادی به

 این زبان داشته است. درمثلثات سعدی اشعاری وجود داردکه کاملا به زبان لارستانی است. شمس پس ناصر شاعر

 شیرازی قرن نهم هجری قمری اشعاری به این زبان داردکه برای لارستانیهای امروز به راحتی مفهوم است .

 از نظر فرهنگ وعلم و دانش نوین اوزدرسال1307ذارای مدرسه جدید شده ومدرسه بدری اوز بیست و نهمین

 مدرسه ای بوده که در ایران شروع به کار نموده است وبه همت مرحومان حاجی محمد علی وحاجی

 محمدسعیدبدری ساخته شده وهنوزبادوبارنوسازی از سوی اخلاف بانیان خیر برپاوفعال است.بهمان نسبت قدمت

 شروع بکارمدارس جدید در اوزشماردانش اموختگان عالی ودانشگاهی در این شهرنسبت به جمعیت خود بالاست

 وپرداختن به تحصیلات دانشگاهی درشهرهای بمبئی ،کراچی،قاهره وتهران وشهرهای بزرگ ایران سابقه ای طولانی دارد.

 تاسیس مدرسه جاوید دربندرعباس بسال1325هجری قمری به کوشش مرحومان حاجی میر محمدعالم اوزی

 ومیرشمس الدین اوزی با همکاری وکوشش مرحومان حاجی حسین وحاجی محمدعلی واحمدگلداری وشماری

 دیگر ازمعتمدین فاضل انزمان در بندرعباس از دیگر کارهای علمی فرهنگی است که تجاراوزی دران سالهای

 دور دران شرکت فعال داشته اند

 همچنانکه تاسیس مدرسه علوم دینی احمدیه اوزدرسال1325هجری قمری به همت مرحوم حاج شیخ احمدفقیهی

 که تابه امروزهم پابرجاوفعال می باشدکاردینی وعلمی وفرهنگی بزرگی بوده است در حال حاضر برای این

 مدرسه که یادبود دینی وفرهنگی باارزشی است ساختمان جدیدی به همت اقای حاج شیخ علی فقیهی وجمعی از

  نیکوکاران دیگر در دست احداث ونزدیک به اتمام است . کتاب بررسی اثارتاریخی وهنری اوزبه قلم حمیرا کمال

 کوشش ارزنده ای است که این نویسنده جوان درمعرفی شهرومردم اوزبعمل اورده است وچاپ دیوان شیخ محمد

 صالح بن عبدالرحمن متخلص به تائب اوزی شاعرقرن سیزدهم هجری که باکوشش هشت ساله عنایت الله نامور در

  راه جمع اوری سروده های این شاعربزگ صورت گرفته است کار قابل ستایشی است که درباره معرفی مفاخر

 گذشته اهل اوز بعمل امده است.

 وجه دیگر فرهنگی واجتماعی مردم این شهر پرداختن به ساخت وسازهای عام المنفعه درزادگاه خودازمحل خیرو

 نیکوکاری است مانند ساخت اب انبار به تعداد زیاد مسجد دبستان هنرستان دانشگاه درمانگاه بیمارستان ورزشگاه

 کتابخانه میدان پل جاده های بین شهری منطقه ای تشکیل انجمن های علمی و فرهنگی به کوشش فرهنگیان با

 سابقه بومی  وخیرین جامعه وانجمن های هنری و ورزشی توسط جوانان تاسیس خانه های فرهنگ وروزنامه

 محلی ومانند ان است که بسیا مورد علاقه اهالی اوز می باشد

 در شهر اوز مجموعا33مرکزاموزشی ازمهدکودک تا دانشگاه وجود داردکه بیش از90درصدان ازمحل خیرات

 نیکوکاران ساخته شده است

 مهمترین دست اوردمردم این شهر درسالهای اخیرتاسیس و ساخت دانشگاه  پیام نور اوزمی باشد که بزرگترین 

 دانشگاه پیام نورکشورشناخته شده است

 این دانشگاه که توسعه ان همچنان ادامه دارد تاکنون دارای 17هزارمترمربع زیربناست که حدود15هزارمترمربع

 ان به بهره برداری رسیده است وشامل ساختمانهای اموزشی اداری خوابگاه های دانشجویی استاد سراها امفی

 تئاتر وسالن سرپوشیده ورزشی وازمایشگاه مرکزی است که در فاز اول ان 12ازمایشگاه پیش بینی شده است

 وزمانی که فازم دوم ان هم ساخته شود دارای 24ازمایشگاه خواهد شد

 دانشگاه پیام نور اوز  درحال حاضر دارای رشته های تحصیلی کارشناسی شامل زبان وادبیات فارسی -علوم

 اجتماعی –حسابداری- مترجمی زبان انگلیسی- مهندسی کامپیوتر (نرم افزار) ریاضی محض وکاربردی- زمین

 شناسی- روان شناسی ومدیریت بازرگانی جغرافیای انسانی – جغرافیای شهری – علوم تربیتی – مدیریت صنعتی

 تاریخ  مهندسی معماری است وحدود2400 دانشجو دارد.

 شروع بکار این دانشگاه درسال1375 بوده است زمین این دانشگاه بمساحت 10هکتارازسوی اقای فاروق

 عبدالرحیم ضیائی اهدا شده است وپیشگام پرداخت اولین کمک موثر وعمده وجمع اوری کمکهای خیرین ازطریق

 تشکیل جلسات بزرگ درخارچ ازکشور ,اقای عبدالقادر فقیهی سازنده اولین بخشهای ساختمانی دانشگاه وادامه ان

  تا حد 70درصدکل کارهای ساختمانی دانشگاه همراه با مدیریت کارهای اجرایی توسط منصورفقیهی نژادانجام

 گرفته است در این میان کوشش های ثمربخش خانم سیلوانا سلمانپور درترتیب برنامه های گردهمایی سالانه

 درخارج ازکشورواداره جلسات وتشویق همشهریان مخصوصا بانوان برای شرکت دراین برنامه وسفرهای متعدد

  به اوزوشرکت درمراسم کلنگ زنی وافتتاح دانشگاه وایراد خطابه درمناسبات  مختلف مخصوصا در گردهمائی

 اصفهان که باشرکت وزیر وقت علوم وتحقیقات وفن اوری وروسای دانشگاههای پیام نور کشوروجمع کثیری

 ازنیکوکاران شرکت کننده در ایجاد دانشگاههای پیام نور در سال 1382 صورت گرفت جای ارزشمندی درتاسیس

 وتوسعه این دانشگاه داشته است.

 پیش بینی شده است که سالیانه یک یادورشته کارشناسی به برنامه پیشرفت علمی دانشگاه اضاقه شود وتالار پروین

 اعتصامی وکتابخانه علامه دهخدا وسالن ورزشی محمد علی صدیق دراین دانشگاه براساس پاره ای ضوابط  مورد

 استفاده عموم نیز قرار داده شود.

 بیمارستان بزرگ80 تختخوابی این شهر نیز ازدیگردست اوردهای مهم درمانی این مردم است که توسط نیکوکار

 عبدالحمید امیدوار ساخته شدوسالیانه حدوذ30هزارنفرمراجعه کننده دارد وتاکنون منشاخدمات بزرگی بوده است

 ودرسالهای اخیرسایرنیکوکاران درترمیم وتجهیز وتوسعه ان همکاری وکمکهای عمده ای نموده اند که این کمکها

 همچنان ادامه داردایجادکتابخانه دانش اموزی خیریه مرحو م حاجی محمد علی بدری بانی خیر حاج محمد هادی

 بدری با زیر بنای حدود 750متر مربع وتجهیزات کامل از اخرین کارهای خیری است که در ماههای اخیر به

 اتمام رسیده است  همچنین اسفالت بلوار نبی اکرم بطول حدود 3کیلومتر وعرض 45متر با همت اقای میر محمود

 امیری از کارهای خیر بزرگ وموثر ی است که در دست انجام است

 تشکیل انجمن خیریه اوز که بزودی پروانه رسمی اغاز بکار ان صادر خواهد شد از دیگر اقدامات اهالی اوز می

  باشد .همانطور که کوشش های مستمری برای تاسیس دانشگاه ازاد اسلامی با کمک های مادی ومهنوی فرهنگ

 دوستان کار باارزشی است که در دست انجام می باشد 

 ورزشگاه بزرگ شهر نیزازکارهای خیر بزرگی است که به همت نیکوکار محمدامین میراحمدی تاسیس وساخته

 شده ودرمراحل بعدی باهمت برادران زمین پیما ودیگرخیرین شهر توسعه یافته است.

 از دیگر دست اوردهای علمی وفرهنگی شهر اوز ومردم ان کتابخانه عمومی است که در سال 1346تاسیس شده

 است ودر سال 1378به همت اقای فاروق رکنی ازمحل کمک های مالی خود وانچه از بستگان ودوستان خود

 فراهم اورده بودند نوسازی وتجهیز کامل گردیده وامروز از مراکز مهم فعلیت های فرهنگی واجتماعی شهر اوز

  می باشد .این کتابخانه دارای بیش از 15هزار جلد کتاب بوده وعلاوه بر عرضه کتاب مکانی برای مطالعه

 وتحقیق  محل تشکیل جلسات وگردهمایی وجشن های فرهنگی در مناسبات مختلف ملی منطقه ای وشهری است که

 بدست جوانان شهر به نحو مطلوبی اداره میشود

 دانش اموختگان اهل این شهر درجابجای ایران عزیز ودرخارج ازکشور درسطوح بالای علمی درکارهای

 تحقیقاتی وتالیف وترجمه کتب علمی واجتماعی وهنری.وادبی فعال می باشند ودر هرجاوهر حال دلبستگی خود

 رابه مردم و میهن خویش پاس داشته و می دارند .درعین حال شمار قابل توجه بازرگانان موفق این جامعه در

 ایران وخارج از ایران وعلاقمندی اکثریت انان به زادگاه خود واجدادشان از اهم اسبابی است که شهربی ابی چون

 اوز به بقاورشد خود ادامه می دهد                                            منصور فقیهی نژاد

 منابع :

1-گزارش اداره ابفای فارس

2-پژوهشهای انتشار نیافته عنایت الله نامور

3-تاریخ دلگشای اوز –نوشته مرحوم ملا محمد هادی کرامتی

4-بررسی اثار تاریخی وهنری اوز –درون شهری برون شهری –نوشته حمیرا کمال

بمناسبت نودمین سال تولد مولف کتاب ضرب المثل ها ی محلی  اوز عبدالغفار سیفایی

مرحوم عبدالغفار سیفایی فرزند مرحوم اسماعیل در سال 1296شمسی متولد شد واز انجا که پدرش در شهر بندرلنگه شاغل وساکن بود تحصیلات مقدماتی را در دبستان ملی محمدیه بندرلنگه گذراند وبعد برای ادامه تحصیل به هندوستان رفته وتحصیلات متوسطه خودرا در شهر بمبی در دبیرستان ,, سنت رویر ,, بپایان رسانیده وبه بندر لنگه بازگشت وپس از مراجعت از بندر لنگه ابتدا در دبستانها به اموزگاری پرداخت وسا لهای بعد به تدریس در دبیرستانهاپرداخت چندی در حوزه فرهنگ بندرعباس بود  مدت 10سال در اموزش وپرورش رفسنجان وتا پایان خدمت وتدریس در کرمان دبیر ادبیات وزبان عربی بو.د وپس از 33سال که در خدمت فرهنگ واموزش وپرورش بود در سال 1345شمسی باز نشسته شد واز ان تاریخ تا پایان عمر در شهر شیراز اقامت گزید ودر صبح جمعه 25اردی بهشت 1366شمسی بعد از 70سال زندگی پربار دار فانی را وداع گفت .

امسال 90سال از تولد این ادیب ارزشمند می گذرد . کتاب ارزشمند ضرب المثل های محلی اوز که به کوشش فرزندان او در سال 1368به چاپ رسیده از اثار ماندگاری است که نشانه های فرهنگی ومحلی مردم اوز را با خود دارد در این کتاب که در 150صفحه به چاپ رسیده 145ضرب المثل اوزی در ان به گویش اوزی اورده وبه فارسی برای هرکدام از ضرب المثل ها توضیح لازم داده شده است .البته از مرحوم عبدالغفار سیفایی اشعار ونوشته های دیگری نیز موجود است که متاسفانه هنوز به چاپ نرسیده که امید واریم همچنان که فرزندان ایشان در مقدمه کتاب ضرب المثل ها اشاره نموده اند ان را بدست چاپ وانتشار بسپارند تا مردم اوز وفرهنگ دوستان جامعه بیشتر با نوشته ها او اشنا شوند

در جلد سوم کتاب دانشمندان وسخن سرایان فارس تالیف محمد حسین رکن زاده ادمیت که در سال 1339شمسی چاپ وانتشار یافته ضمن انکه عبدالغفار سیفایی را یکی از سخن سرایان فارس معرفی کرده یکی از شعرهای ایشان هم دران کتاب درج نموده اند

ای دوست در فراق تو افسرده شد دلم             گویی که نیست جز غم روی تو حاصلم

شب تا سحر بذکر تو بیدار مانده ام                تا کس نگوید انکه  زیاد تو   غافلم

..............................

از جمله ستارگان شهر اوز عبد الغفار سیفایی است که با به یادگار گذاشتن ثمره اندیشه وتلاشش در راه پاسداری از فرهنگ بومی نقش بسزایی در پایداری زبان وگویش اوزی ایفا نموده اند .کارهایی از این دست در خور ستایش وتشکر است .

فرهاد ابراهیم پور (محمودا )-دبی اکتبر 2006

به یاد دوستدار گل ;آهو و کوچه های قدیم

--------------------------------

سـاده و صمیمـی بـود . مقـابلــت کــه مــی ایستــاد مستقیــم تــوی چشمهــایــت را

نگـاه مـی کـرد. شـایـد مـی خـواسـت ببینـد حـرفهـایـش چگـونـه اثــر مــی کنــد .

کـلامـش شمـرده بـود و رسمـی شـا یـد کمـی هــم کتــابــی  ; ولــی  احســاس مــی

کـردی کـه از تـه دل دارد مـی گـویـد . طـوری از گـل وگیــاه حــرف مــی زد کــه

مـی گفتـی تـک تـک آنهـا را مـی شنـاسـد .و از آهـو مـی گفـت و از حیــات وحــش

; که چطور ما انسانها با محیـط زیسـت آنهـا رفتـار مـی کنیـم . و ایـن در منطقـه ای

بـود کـه  شکــار بــی رویــه چیــزی از حیــات وحــش بــاقــی نگــذاشتــه اســت .

بعد حرفهایش می رفت به زمانهـای قـدیـم . بـه آنـوقـت هـا کـه او قلـم بـه دسـت

و دوربیـن قـدیمـی بـر دوش در کـوچـه هــا مــی گشــت واز همــه آن چیــزهــا و

 آدم هـای خـوب صمیمـی عکـس مـی گـرفـت ویـادگــارشــان را ثبــت مــی کــرد.

بـه راستـی هـم اگـر او نبـود  حـالا هیـچ عکسـی از قلعــه نــداشتیــم ; یــا بــازار ;

یا خاطـراتـی کـه از مصـاحبـه هـایـش بـا آدم هـای سـاده وبـی آلایـش شهـر مـاننـد

راننـده  ; نـوازنـده ; مـامـور پسـت ; دربـان مـدرسـه ; و..... از ایـن گـونـه مـردم

بـــاقـــی مــــانــــده اســــت. کــــه او خــــود در جــــایــــی نــــوشتــــه اســــت :

                «آنهایی که در فراز و نشیب های سخت عملا جسم وروح و فکر خود را

بکـار گـرفتـه انـد و امـروز بـا مـو یـی سپیـد ; چشمـانـی کـم سـو ; پشتـی خمیــده

در کـوچــه هــای اوز راه میــرونــد ; خــدمتگــزاران واقعــی ایــن شهــرنــد و در

تــــــــاریــــــــخ مــــــــردم اوز قــــــــدر و منــــــــزلــــــــت دارنـــــــــد ........»

و خـود یکـی از آنهـا بـود . او اوز را دوسـت داشـت و مـردمـش را نیــز صمیمــانــه

دوسـت مـی داشـت . دلـش بـرای اوز همـه چیــز را مــی خــواســت. معتقــد بــود

اوز خیلـی قـدیمـی اسـت .حتـی تـاریـخ اوز را بـا عهـد ســاســانیــان و قبــل از آن

مــربــوط مــی دانســت .و ایــن را بــایــد از عــلاقــه او بــه زادگـــاهـــش دیـــد .

آری او رفـت ; مـا ننـد همـه مـا کــه روزی خــواهیــم رفــت . ولــی او یــادگــاری

از خـود بـر جــا نهــاد کــه مــرا و تــو را و همــه مــا را در آن مــی تــوان دیــد ...

 روحش شاد باد......

 عبدالعـزیـز شفـایـی فـرزنـد محمـد رفیـع اهـل اوز لارستـان فـارس شغـل آمـوزگـار

 در مــورخ ١٦ تیــر مــاه ١٣٢١ شمســی در زادگــاه خــود اوز متـــولـــد شـــده و

 دوران کودکی و تحصیلات ابتدایی و سه سال اول دبیرستان را در اوز گذرانده است

در سال ١٣٣٦ برای ادامه تحصیـل بـه آبـادان رفـت و تحـت سـرپـرستـی بـرادرش

محمــد شفــایــی در رشتــه ریــاضــی دیپلــم گــرفـــت. در ســـال ١٣٤٣پـــس از

خدمـت سـربـازی سپـاهـی دانـش بـه استخـدام آمـوزش و پـرورش در آمـد و معلـم

شـد. در سـال١٣٤٨دوره دو سـالـه دانشسـرای راهنمـایـی را بــه اتمــام رســانــد و

در رشته ادبیات انگلیسی فوق دیپلم گرفـت .و در مـدارس راهنمـایـی و دبیـرستـان

اوز به تدریس زبـان انگلیسـی پـرداخـت .و در سـال تحصیلـی ٥٥-٥٦ معلـم نمـونـه

شنـاختـه شـد .سـال ١٣٥٨ بـه مـدت یـک سـال شهـردار اوز بـود .پــس از آن و در

ادامـه آمـوزگـاری بـه کـوار شیـراز رفـت و تـا بـازنشستگـی همـانجـا خـدمـت کـرد.

پس از اتمام دوره آموزگاری به اوز آمد وبار دیگـر در دیـار خـویـش جـای گـرفـت.

در این جا بـود کـه بـه کـار تـاسیـس انجمـن دوستـداران محیـط زیسـت  شعبـه اوز

مشغـول شـد .و در عیـن حـال و بـا فـرصتـی کـه داشـت در کـار هـای اجتمـاعـی اوز

فعالانه شرکت می کرد و به پی گیری کارهـای مـردم در ادارات مختلـف شهـرستـان

می پرداخت.

وی همراه کـار معلمـی از  همـان سـالهـای ١٣٤٠ از اوز و مـردمـانـش عکـس  و

و اسلاید مـی گـرفـت . بـا مـردم کـوچـه وبـازار مصـاحبـه مـی کـرد و یـادداشـت

بر می داشت .یاد داشت هایی که شایـد بـه نظـر معمـولـی بیـاینـد ولـی بسیـاری

از آنهـا منحصر بـه فــرد اســت .  و مقــداری از آنهــا را در یکــی دو دفتــر و

بـا متحمـل شـدن هـزینـه هـای آن چـاپ ومنتشـر سـاخــت .و مطمئنــا از آنهــا

بیشتـــــر چـــــاپ نشـــــده وجـــــود دارد .او خـــــود نـــــوشتـــــه اســــــت :

امید است به حد توان خویش توانسته باشم ادای وظیفه نموده و به دوستداران

فـــــــرهنـــــــگ وتـــــــاریــــــــخ شنــــــــاختــــــــی داده بــــــــاشــــــــم.»

عبد العزیز شفایی روز پنجشنبه ١٦ آذر ماه ١٣٨٥ در حادثه دلخراش تصادف

رانندگی در جاده اوز  لار همراه بـا سـه نفـر دیگـر پـس از عمـری تـلاش وکـار

از این دنیا رفت .

  این ضایعه تاسف بار را به باز ماندگان همه در گذشتگـان تسلیـت مـی گـویـم.

عنایت الله نامور- د بی  22اذر1385